Strategische koers 2023–2027: ons kompas voor 2025
Wij zijn Firda, één ROC met een gedeelde ambitie voor betrokken, betekenisvol en toekomstbestendig mbo in Friesland en Noordelijk Flevoland. Onze strategische koers 2023–2027 beschrijft waarom en hoe wij dit doen: we leiden vakmensen op die bijdragen aan brede welvaart, vanuit een visie waarin betekeniseconomie en maatschappelijke verantwoordelijkheid centraal staan.
De koers is samen met studenten, medewerkers, ouders, werkgevers en regionale partners doorontwikkeld—onder meer via zes Firda Festivals, die waardevolle inbreng gaven op thema’s als gelijkwaardigheid, stagekwaliteit, brede vorming en Leven Lang Ontwikkelen. Deze participatieve aanpak vormt de basis voor het werken aan onderwijs dat midden in de samenleving staat.
Verbinding als rode draad
Onze sturingsfilosofie is gebaseerd op autonomie, vakmanschap, erkenning, verbinding en vertrouwen. De kernwaarden vakbekwaam, verbinding, betrokken en vertrouwen vormen de culturele basis voor hoe we samenwerken en sturen.
In 2025 stond verbinding centraal als waarde én als richtinggevend principe. Het helpt ons koers te houden in een tijd van maatschappelijke polarisatie, arbeidsmarktkrapte en toenemende complexiteit in het onderwijs.
In dit hoofdstuk laten we zien hoe dit principe zichtbaar is in ons beleid en onze uitvoering voor studenten, medewerkers, organisatie en werkveld, en hoe dit formeel is verankerd in onze kwaliteitsagenda.
De kracht van Firda: verbinding in leren, werken en samenleven
Bij Firda verbinden we mensen, kennis en kansen. Die verbinding is zichtbaar in ons onderwijs, onze samenwerking en onze ontwikkeling als organisatie. We investeren in vakbekwaamheid én in relaties, omdat we geloven dat deze onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. Deze verbindende manier van werken brengen we samen door:
strategische ambities te koppelen aan de dagelijkse praktijk;
bestuurlijke sturing te verbinden met professionele ruimte; en
onderwijs, werkveld en maatschappelijke partners inhoudelijk te laten samenwerken.
Deze aanpak is geborgd in de planning- en controlcyclus, de Kwaliteitsagenda Wij zijn Firda en de structurele dialoog met directies, medezeggenschap en de Raad van Toezicht.
Verbinding voor studenten: verbindend onderwijs in leren en leven We bouwen aan een gemeenschap waar studenten zich gezien, gehoord en gesteund voelen. Via brede vorming stimuleren we studenten om betekenisvolle relaties op te bouwen - met elkaar, met hun omgeving en met zichzelf. Interlevensbeschouwelijk onderwijs ondersteunt hierbij door dialoog, respect en omgaan met verschillen te bevorderen.
We investeerden in 2025 in:
professionele begeleiding en onze structuur Sterk in Firda;
voorkomen van voortijdig schoolverlaten;
inclusieve leeromgevingen.
Onze doelen blijven:
studiesucces vergroten en schooluitval voorkomen;
studenten ondersteunen in hun ontwikkeling tot vakbekwame professionals en betrokken burgers.
Projecten zoals NatureLab, Out of the Box en Kickstart laten de beweging naar wendbaar en responsief onderwijs zien.
Sterk in Firda: onze integrale begeleidingsmethodiek voor onze studenten
Binnen Firda staat de ontwikkeling van iedere student centraal. Met Sterk in Firda – onze integrale begeleidingsmethodiek – bieden we een leeromgeving waarin studenten groeien in vakmanschap, persoonlijkheid en welzijn. De methodiek verbindt talentontwikkeling, passende routes en kansengelijkheid tot één geheel, zodat elke student kan bouwen aan een stevig toekomstfundament.
Begeleiding die raakt Sterk in Firda kijkt breed: hoe een student zich voelt, welke talenten tot bloei komen en welke ondersteuning nodig is. Mentoren, coaches en docenten werken vanuit één aanpak, waardoor studenten duidelijkheid, structuur en continuïteit ervaren.
Eigen regie en passende routes We stimuleren studenten om bewuste keuzes te maken en regie te nemen over hun leerroute. Dit sluit aan bij onze visie op de ontmoetingsschool: een plek waar studenten elkaar vinden, zichzelf ontwikkelen en leren van hun omgeving.
Kansengelijkheid en maatschappelijke ontwikkeling Sterk in Firda draagt bij aan gelijke kansen. Het online platform biedt actueel materiaal over burgerschap, welzijn en maatschappelijke thema’s en ondersteunt gesprekken in de klas. Het sluit daarnaast aan op de Maatschappelijke Diensttijd (MDT), zodat studenten betekenisvolle ervaringen opdoen die bijdragen aan hun persoonlijke en maatschappelijke groei.
“Firda is voor veel studenten een tweede huis”
Uitgelicht: Een tweede thuis
Een plek waar je welkom bent, jezelf mag zijn en waar je gezien en gehoord wordt. Voor Nazar uit Oekraïne werd Firda zelfs het enige thuis dat hij kende. Hij vond hier veiligheid, structuur en vertrouwen. “Als mentor leer ik ook van hem,” zei Alice. “Over aandacht, vertrouwen en écht gezien worden.” Dit is wat verbinding bij Firda betekent: elkaar dragen in moeilijke tijden en ruimte bieden om te leren en te groeien. Onze inzet op professionele begeleiding, sociale veiligheid en inclusieve leeromgevingen draagt zichtbaar bij aan welzijn, studiesucces en het gevoel van thuishoren.
Verbinding voor medewerkers: cultuur van aandacht, dialoog en samenwerking
Firda is een lerende organisatie, waarin kennisdeling, samenwerking en innovatie stevig verankerd zijn. Medewerkers worden gestimuleerd om hun expertise te delen, elkaar te inspireren en continu te blijven leren. Wie een passie heeft voor onderwijs en ontwikkeling, vindt bij Firda een omgeving die uitdaagt, motiveert en ruimte biedt om te groeien - zowel persoonlijk als professioneel.
Goed onderwijs vraagt om betrokken professionals die zich verbonden voelen met hun vak, hun collega’s en de organisatie. Daarom investeerden we in 2025 gericht in ontmoetings- en reflectiemomenten die bijdragen aan een sterke professionele gemeenschap. Tijdens domeindagen, Fika-bijeenkomsten en de Medewerkersdag vonden collega’s ruimte voor dialoog, verdieping en het versterken van onderlinge relaties. Klooster Westerhûs bood daarnaast een plek voor bezinning en heroriëntatie.
Het Firda Beraad speelde in 2025 een belangrijke rol in het versterken van gezamenlijke besluitvorming. Door studenten en medewerkers actief te betrekken, ontstaan breed gedragen keuzes, nemen de kwaliteit van besluiten toe en groeit het gevoel van eigenaarschap binnen de organisatie.
Uitgelicht: Samen beslissen in het Firda Beraad
In 2025 kwamen meer dan honderd studenten en medewerkers vijf vrijdagen samen in het Firda Beraad om een gedragen advies te formuleren over het gebruik van mobiele apparaten in de les. Onder begeleiding van Bureau Burgerberaad werkten zij in open dialoog aan een besluit dat respect, focus en gelijkwaardigheid centraal stelt. Het resultaat “Uitleg? Scherm weg!” werd met 92% steun aangenomen. Het Beraad liet zien hoe krachtige samenwerking tussen studenten en medewerkers leidt tot gedragen beleid én versterkt onderwijs. “Ik ben onder de indruk van hoe jullie met elkaar in gesprek gaan,” zei Remco Meijerink, voorzitter van het College van Bestuur. “Met respect, daar kunnen 150 Kamerleden nog wat van leren!”
Verbinding voor onze organisatie: samenwerking over mbo-colleges heen
Firda bestaat uit zes mbo-colleges die lokale betrokkenheid combineren met onze gezamenlijke koers Wij zijn Firda. Via domeinregie en programmasturing werken teams over colleges heen aan kwaliteit, kennisdeling en ontwikkeling. Deze interne samenhang versterkt onze herkenbare externe identiteit en vergroot onze maatschappelijke impact.
Voor onze in regio en land: partnerschappen met betekenis
Firda werkt vanuit sterke regionale wortels én een groeiende landelijke positie aan onderwijs dat toekomst biedt. In Friesland en Noordelijk Flevoland bouwen we samen met partners aan gelijke kansen, brede ontwikkeling en een veerkrachtige arbeidsmarkt. Tegelijkertijd brengen we onze praktijkervaring in aan landelijke tafels, waar we bijdragen aan beleid dat het mbo vooruithelpt.
Regionale samenwerking met impact Binnen regionale verbanden zoals het Onderwijsakkoord Fryslân en Friesland Werkt versterken we de aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt. Samen investeren we in Leven Lang Ontwikkelen, inclusieve stageplaatsen en gelijke kansen voor alle studenten. Projecten zoals de Mantelzorgacademie laten zien hoe Firda de maatschappelijke rol verbreedt, door ook doelgroepen te ondersteunen die buiten het reguliere onderwijs vallen.
Uit het stakeholdersonderzoek maatschappelijke partners (2024) blijkt dat Firda wordt gewaardeerd als een enthousiaste en betrouwbare partner, met een impactscore van 7,6. Partners zien daarbij ruimte om ons innovatieve en maatschappelijke profiel nog sterker te laten zien. Een inzicht dat we actief benutten in verdere beleidsontwikkeling. Ook via het Regioplan Krimpaanpak Friesland 2025–2027 werken we samen met drie andere Friese mbo instellingen aan een toekomstbestendig en doelmatig opleidingsaanbod, innovatieve leeromgevingen en de versterking van tekortsectoren. (Bijlage 2 bevat de hoofdlijnen van de verantwoording voor 2025).
Landelijke dialoog en invloed Naast de regio heeft Firda een zichtbare stem in het landelijke mbo-veld. Wij pleiten voor meer ruimte voor inburgering en educatie en adviseren de minister over de borging van de Friese taal in het mbo. Dat landelijke politici onze locaties bezoeken, benadrukt de waarde van onze (praktijk)kennis.
Binnen de MBO Raad draagt Firda bovendien bij aan het versterken van het democratisch zelfvertrouwen van studenten, een thema dat landelijk steeds meer aandacht krijgt.
Daarnaast zetten wij ons in voor een bredere benadering van het mbo, waarin naast vakmanschap ook persoonlijke ontwikkeling, burgerschap en toekomstgerichte wendbaarheid volwaardig worden meegenomen. Zo kijken we bewust verder dan alleen de directe vraag van vandaag en investeren we in onderwijs dat studenten duurzame groei biedt, als mens én als professional.
Borging in de Kwaliteitsagenda Al deze verbindingen komen samen in de Kwaliteitsagenda Wij zijn Firda 2024–2027, waarin we structureel werken aan kansengelijkheid, sterke arbeidsmarktaansluiting en toekomstgericht onderwijs. (Bijlage 1 bevat de hoofdlijnen van de verantwoording voor 2025).
Uitgelicht: Innovatiefestival Drachten
Firda versterkte dit jaar opnieuw de verbinding met het werkveld door innovatieve samenwerking centraal te stellen. Tijdens het Innovatiefestival in Drachten werkten ruim vierhonderd studenten samen met regionale bedrijven aan realistische vraagstukken uit techniek, zorg, creativiteit en ondernemerschap. In hoog tempo ontstonden verrassende prototypes, zoals oplossingen voor duurzamer produceren en AI toepassingen die de zorg menselijker maken. Deze intensieve samenwerking liet zien hoe onderwijs en praktijk elkaar versterken: bedrijven brachten actuele uitdagingen in, studenten brachten frisse ideeën en energie. Zo groeide niet alleen het innovatievermogen van onze studenten, maar ook dat van de organisaties waarmee we samenwerken.
2.2Koers, keuzes en resultaten 2025
Na twee jaar bouwen aan onze gezamenlijke koers Wij zijn Firda 2024–2027 kozen we in 2025 bewust voor rust, focus en samenhang. In plaats van nieuw beleid te ontwikkelen, lag de nadruk op het verdiepen van bestaande afspraken en het versterken van de samenhang daartussen. Goed onderwijs vraagt immers om duidelijke kaders, uitvoerbare processen en ruimte voor professionals om hun werk met aandacht en vakmanschap te doen.
Deze koers hangt samen met onze ontstaansgeschiedenis. Firda is per 1 augustus 2023 ontstaan uit de fusie tussen het Friesland College en ROC Friese Poort, na de oprichting van de nieuwe stichting op 1 januari 2023. In de fusiejaren 2023 en 2024 stond het bouwen aan één stevige basis centraal. Structuren, systemen, beleid en teams zijn samengebracht en er is gewerkt aan een gezamenlijke organisatiecultuur. Tegelijkertijd zijn zes nieuwe mbo-colleges gevormd en is de ondersteuningsstructuur vernieuwd.
In 2025 verschoof de nadruk naar consolideren en versterken. In een context van demografische krimp, arbeidsmarktkrapte en snelle digitale ontwikkelingen hebben we processen vereenvoudigd, verantwoordelijkheden verduidelijkt en de samenwerking binnen en tussen mbo-colleges versterkt. Sommige ontwikkelingen zijn bewust gefaseerd, zodat teams de ruimte kregen om te stabiliseren en verder te groeien. Ook is de centrale organisatie herijkt, met als doel besluitvorming te vereenvoudigen en de ondersteuning dichter bij het primaire proces te organiseren. Daarmee is een stevig fundament gelegd voor verdere ontwikkeling.
De keuzes die we in 2025 maakten, staan in directe relatie tot onze vier strategische ambities. In dit hoofdstuk laten we zien hoe deze ambities richting gaven aan onze prioriteiten en aan de manier waarop we samenwerkten met studenten, medewerkers en partners in de regio.
Naast de beleidskeuzes presenteren we ook de resultaten. Deze geven inzicht in de voortgang op de doelen en indicatoren uit de resultatenkaart, die dient als kompas voor monitoring en verantwoording.
Samen laten de beleidskeuzes en resultaten zien hoe onze strategische koers in de praktijk vorm krijgt: in onderwijs en begeleiding, in samenwerking met het werkveld en in onze bijdrage aan de ontwikkeling van de regio. Zo ontstaat een beeld van waar Firda in 2025 staat en welke stappen we zetten richting 2026 en verder.
Ambitie 1 - Firda is hét centrum voor toegepaste kennis
Waar leren, onderzoeken en delen kennis samenkomen met de regio
Firda heeft in 2025 verder gebouwd aan haar rol als centrum voor toegepaste kennis: een plek waar onderwijs, onderzoek en praktijk elkaar versterken. Dit doen we vanuit de overtuiging dat studenten het beste leren wanneer zij werken aan echte vraagstukken, samen met professionals uit het werkveld. Door onderwijs, innovatie en regionale samenwerking met elkaar te verbinden, leveren we direct toepasbare kennis en dragen we bij aan brede welvaart in de regio.
Deze ambitie krijgt vorm langs twee lijnen:
het ontwikkelen van wendbaar en responsief onderwijs; én
het uitbouwen van een sterke positie als innovatiecentrum voor toegepaste kennis.
Firda is het centrum voor wendbaar en responsief onderwijs
Onze partners in het werkveld waarderen de aansluiting van ons onderwijs in relatie tot de beroepspraktijk. Ambitie 7,0 in 2024 en 7,5 in 2027. Onze partners in het werkveld waarderen de actualiteit van ons onderwijs in relatie tot de beroepspraktijk. Ambitie 7,0, in 2024 en 7,5 in 2027.
Er is in 2024 een onderzoek uitgevoerd onder onze partners in het werkveld om hun waardering voor ons onderwijs en de aansluiting op de beroepspraktijk te meten. We scoorden een 6,7. Van de meer dan 6.000 praktijkopleiders hebben 1.087 deelgenomen aan het onderzoek, wat neerkomt op een respons van 17%.
Om de aansluiting tussen onderwijs en beroepspraktijk te versterken, hebben we in 2025 ingezet op meerdere ontwikkellijnen:
We ontwikkelden één gezamenlijke manier van onderwijsontwerp, waarmee leerroutes en leereenheden overzichtelijker en flexibeler zijn geworden. Teams koppelden het curriculum sterker aan de beroepspraktijk, onder meer via realistische opdrachten en structureel overleg met praktijkopleiders.
Opleidingen zijn overzichtelijker georganiseerd en locaties doelmatiger ingericht, zodat samenwerking tussen teams eenvoudiger en vanzelfsprekender wordt.
Firda investeerde in moderne digitale infrastructuur, waaronder hybride leeromgevingen en toepassingen van kunstmatige intelligentie. Deze investeringen ondersteunen een steeds digitaler onderwijsproces en dragen bij aan effectiever leren en begeleiden.
Ontwikkelingen rond kunstmatige intelligentie in onderwijs en ondersteuning
In 2025 zette Firda belangrijke stappen in de toepassing van kunstmatige intelligentie. We vergrootten de AI-bewustwording en -geletterdheid van medewerkers via trainingen en workshops en faciliteerden organisatiebreed veilig gebruik van AI met Copilot. Onderwijsteams werden ondersteund bij onderwijsontwikkeling met behulp van AI-agents, waardoor AI steeds meer inzetbaar werd als hulpmiddel voor lesontwerp en didactiek. Daarnaast zijn de eerste AI-toepassingen in bedrijfs- en administratieve processen gestart, gericht op het verbeteren van efficiëntie en informatievoorziening. Het practoraat AI en digitalisering droeg bij aan kennisopbouw, onderzoek en het verbinden van AI-innovatie met onderwijs en praktijk.
“Je leert niet alleen techniek, maar ook samenwerken en doorzetten”
Uitgelicht: Samen leren voor een sterke regio
In 2025 versterkten we de samenwerking met regionale partners, bijvoorbeeld op het gebied van waterstoftechniek, biobased bouwen en mentale gezondheid. Door te leren in de praktijk werken studenten aan echte vraagstukken die bijdragen aan innovatie en brede welvaart in de regio.
Zo bouwden studenten waterstofrace-auto’s en testten hun ontwerpen op het circuit bij Philips. “Je leert niet alleen techniek, maar ook samenwerken en doorzetten,” zegt een deelnemer. Dit project laat zien hoe innovatie, duurzaamheid en vakprofessional samenkomen wanneer studenten werken aan echte vraagstukken.
De opleidingen van Firda zijn wendbaar en responsief ingericht
Alle opleidingen zijn ingericht in leerroutes en leereenheden, deze zijn vastgelegd in de digitale leerwerk-omgeving.
In 2025 heeft Firda verdere stappen gezet in de ontwikkeling van wendbaar en responsief onderwijs (WRO). Opleidingen werken steeds vaker met leerroutes en leereenheden, die systematisch worden vastgelegd in de onderwijscatalogus en de digitale leerwerkomgeving. Alle domeinen hebben hun onderwijsvisie vertaald naar concrete plannen en onderwijsteams zijn gestart met het fijnontwerp van leeractiviteiten.
Daarnaast is gewerkt aan een digitale omgeving die modulair ontwerpen, flexibel roosteren en datagedreven sturing ondersteunt. Hiervoor zijn drie aanbestedingen gestart. Interne audits monitoren de voortgang van teams en versterken de kwaliteit en vergelijkbaarheid van opleidingen. De verdere standaardisatie van leerroutes en leereenheden zorgt dat studenten meer overzicht en samenhang ervaren in hun leertraject.
De vier veranderopgaven binnen WRO - waaronder de cyclische ontwikkelaanpak, een goed ingerichte student- en docentreis en het versterken van de lerende organisatie - zijn hiermee concreet verder gebracht. Dit vormt een stevige basis voor duurzame implementatie.
In het najaar van 2025 is een analyse gestart van de inrichting en kwaliteit van de vastgelegde leerroutes en leereenheden. Deze analyse vormt de basis om in 2026 voor het eerst systematisch te monitoren in welke mate opleidingen voldoen aan de KPI om volledig in leerroutes en leereenheden te werken. Daarmee wordt zichtbaar hoe de inspanningen van de domeinen in 2025 bijdragen aan een transparante en consistent opgebouwde leerstructuur voor studenten.
Firda begeleidt studenten uitstekend
Studenten waarderen de begeleiding binnen hun opleiding met een ‘voldoende’ tot ‘zeer goed’. Ambitie 51% in 2024 en 55% in 2027 (BOL en BBL). Studenten waarderen de begeleiding van de docent tijdens de BPV met een ‘voldoende’ tot ‘zeer goed’. Ambitie 42% in 2024 en 45% in 2027 (BOL).
Firda investeert in krachtige en inclusieve leeromgevingen, waarin begeleiding centraal staat. Uit de JOB-monitor 2024 bleek dat studenten zich overwegend ondersteund voelen, zowel binnen de opleiding als tijdens de BPV (stage).
Aanvankelijk keken we naar de studenten die een overtuigend ja- of jazeker antwoordden (4 en 5 op een vijf puntenschaal), wat resulteerde in een score van 37%. Om een vollediger beeld te krijgen en beter aan ons streefcijfer te voldoen, hebben we besloten ook de studenten mee te nemen die een 3 (neutraal) scoorden. Hierdoor komen we uit op een totaal van 74%, wat betekent dat een groot deel van onze studenten dit aspect van ons onderwijs herkent. We blijven werken aan het verbeteren van ons onderwijs, zodat ook de resterende 26% dit aspect zal gaan waarderen. In 2025–2026 wordt de JOB-monitor opnieuw afgenomen om de voortgang verder te volgen.
Uitgelicht: Leren in echte context, met sterke begeleiding
Tijdens een healthcheck-project werkten zorgstudenten samen met CIOS studenten in een realistische praktijksetting. Zij namen met professionele begeleiding verschillende tests af - van bloeddruk tot leefstijlmetingen - en gaven feedback alsof zij al in het werkveld stonden. De studenten ervoeren dit als waardevol, leerzaam en leuk: een concreet voorbeeld van hoe Firda krachtige leeromgevingen creëert waarin studenten zich gezien, gesteund en professioneel voorbereid voelen.
Firda als innovatiecentrum voor toegepaste kennis
Onze partners in het werkveld en maatschappelijke organisaties waarderen de rol van Firda in het toepassen van nieuwe kennis, technologieën of processen. Ambitie 7,0 in 2024 en 7,5 in 2027.
Firda wil een plek zijn waar leren, onderzoeken en praktijk samenkomen om nieuwe oplossingen te ontwikkelen. Deze rol is verder versterkt via: • de practoraten; en • het Expertisecentrum Studenten Services.
In het najaar van 2024 is onderzocht hoe onze partners in het werkveld en maatschappelijke organisaties onze rol waarderen in het toepassen van innovaties, zoals kennis, technologieën of processen. Onze praktijkopleiders hebben ons op dit punt gewaardeerd met een 6,5. Om deze waardering te verbeteren zijn acties opgezet. Zo vragen we onze docenten om Firda in hun contacten met het werkveld - bijvoorbeeld in het kader van de begeleiding van studenten - breder te positioneren als kennis- en innovatiepartner.
Practoraten
Firda investeerde in 2025 in een herkenbare rol waarin onderwijs, praktijk en onderzoek samenkomen. De practoraten spelen hierin een belangrijke rol. Firda beschikt inmiddels over zeven practoraten, elk met een eigen inhoudelijke focus: Leven Lang Ontwikkelen, Duurzaam Denken Duurzaam Doen, Visserij, Innovatie & Ondernemerschap, Betekenisvol Vakmanschap, Friese taal en geletterdheid in een meertalige context, Artificial Intelligence (AI) en Toegepaste Zorginnovatie.
Deze practoraten versterken de verbinding tussen onderwijs, praktijk en onderzoek en dragen bij aan innovatie binnen de regio. In 2025 zijn de practoraten Betekenisvol Vakmanschap, Friese taal en geletterdheid, Al en Toegepaste Zorginnovatie opgezet.
Uitgelicht: Sterke verbinding met het werkveld
Met de inauguratie van practor Wim van Houtert versterkt Firda de samenwerking met het zorgveld. Het practoraat Toegepaste Zorginnovatie verbindt onderwijs, praktijk en onderzoek om gezamenlijk te werken aan oplossingen voor urgente uitdagingen in de zorg. Door innovatieve samenwerkingen met zorginstellingen en het ontwikkelen van praktijkgericht onderzoek, ontstaat een netwerk waarin kennisontwikkeling, professionals en studenten elkaar versterken. Zo draagt Firda actief bij aan een toekomstbestendige en mensgerichte zorg.
Expertisecentrum Studenten Services (ESS)
Het Expertisecentrum Studenten Services (ESS) heeft zijn rol als strategische kennispartner in 2025 verder versterkt. ESS werkt in co-creatie met onderwijsteams en ervaringsdeskundigen en richt zich daarbij op studentenwelzijn, interlevensbeschouwelijk onderwijs, brede persoonsvorming en talentontwikkeling Hiervoor werkt ESS samen met het practoraat Betekenisvol Vakmanschap, hbo-lectoraten en regionale partners.
In 2025 blijkt de versterking van deze rol onder meer uit:
De implementatie van begeleiding en scholing voor studieloopbaanbegeleiders;
Verdiepte ketensamenwerking via het Integraal Ketenoverleg (IKS) met onder andere GGD en welzijnsorganisaties, gericht op betere ondersteuning van studenten;
97 mentorkoppelingen, die bijdragen aan studentenwelzijn en het voorkomen van uitval;
Praktijkgerichte projecten, zoals het NatureLab bij Doarpstún Snakkerburen, waarin studenten werken aan duurzaamheid, burgerschap en vakontwikkeling;
Maatschappelijke zichtbaarheid via het practoraat Betekenisvol Vakmanschap, met onder andere publicaties in het Fries Dagblad, deelname aan de Achille Mbembe Challenge (top 5) en het project If the Walls Could Speak.
Uitgelicht: Studentenverhalen als bron voor betekenisvol vakmanschap
Het practoraat Betekenisvol Vakmanschap bracht in 2025 zijn eerste product uit: een indringende podcast waarin studenten openhartig vertellen hoe hun persoonlijke geschiedenis — soms getekend door trauma, verlies of onzekerheid — uitgroeide tot kracht in hun ontwikkeling als vakmens. Tijdens een workshop voorafgaand aan de inauguratie van practor Henk Steenhuis deelden Bernice, Menno en Chris hoe hun levenservaring hen vormt in wie zij worden als professional.
De podcast laat zien hoe onderzoek, onderwijs en studentenperspectief samenkomen én hoe het delen van verhalen bijdraagt aan persoonlijk leiderschap, veerkracht en betekenisvol vakmanschap binnen Firda.
Ambitie 2 - Firda biedt méér dan vakonderwijs
We ontdekken met elkaar wat waardevol is voor onszelf en voor de wereld om ons heen
Firda heeft in 2025 verder gebouwd aan haar rol als ontmoetingsschool: een plek waar studenten niet alleen een beroep leren, maar zich ook ontwikkelen als mens en als burger. Wij zijn ervan overtuigd dat goed beroepsonderwijs méér is dan kwalificatie alleen. Het gaat ook om identiteitsvorming, talentontwikkeling, maatschappelijke oriëntatie en het ontdekken van betekenis.
Brede vorming is bij Firda geen apart programma, maar verweven met onderwijs, begeleiding en cultuur. Studenten leren wat hun vak vraagt én wie zij willen zijn in dat vak. Zo ondersteunen wij hen in ‘slagen in het leven’.
Deze ambitie krijgt vorm langs twee lijnen:
het versterken van brede persoonsvorming en burgerschap; en
het structureel stimuleren van talentontwikkeling, internationale oriëntatie en mentorschap.
Onze studenten ervaren dat ze meer leren dan alleen vak
80% van de studenten geeft aan dat zij in hun opleiding niet alleen bezig zijn met het aanleren van een vak, maar dat er ook aandacht is voor het ontdekken wie je bent en wat je waardevol vindt in het leven.
Uit de JOB-monitor (2024) bleek dat 74% van de studenten brede vorming herkent in het onderwijs, wanneer ook studenten worden meegerekend die op een vijfpuntsschaal een drie scoren.
Brede persoonsvorming vormt daarom een belangrijk onderdeel van het onderwijs. Identiteitsontwikkeling, zingeving en maatschappelijke verantwoordelijkheid komen hierin samen. Het interlevensbeschouwelijk karakter van Firda ondersteunt studenten om eigen overtuigingen te onderzoeken en te leren van verschillende perspectieven.
In 2025 lag de nadruk op drie samenhangende thema’s:
Ontmoeting – samen leren, ervaringen delen en reflecteren op jezelf en je omgeving.
Praktische levensbeschouwing – waarden, overtuigingen en normen bespreekbaar maken.
Autonoom burgerschap – aandacht voor gedragsregels, digitale weerbaarheid en verantwoordelijkheid in de digitale samenleving.
Deze thema’s zijn stevig verankerd in het curriculum. Burgerschapsmodules, het Firda Beraad en trajecten binnen Maatschappelijke Diensttijd (MDT) bieden studenten ruimte om te reflecteren op hun identiteit, hun rol in een diverse samenleving en hun professionele verantwoordelijkheid. Ook werken zij aan bewustwording rondom digitale veiligheid.
Een meerjarig onderzoek naar duurzaam burgerschap ondersteunt de verdere ontwikkeling van het onderwijs en de professionalisering van medewerkers. Docenten versterken hun rol in het begeleiden van brede vorming en studenten tonen een positievere houding ten aanzien van maatschappelijke betrokkenheid. In 2025 is een gezamenlijke visie op burgerschapsvorming ontwikkeld. Uit het deelrapport blijkt dat democratische toerusting en kritisch denken goed tot ontwikkeling komen, terwijl het stimuleren van medeverantwoordelijkheid voor de samenleving extra aandacht vraagt.
Daarnaast ontving Firda in 2025 voor 2026-2028 subsidie voor MDT. Hierdoor krijgen 1.425 studenten de komende jaren de mogelijkheid om deel te nemen aan maatschappelijke projecten waarin zij hun talenten ontwikkelen, nieuwe mensen ontmoeten en actief bijdragen aan de samenleving.
De voortgang wordt gemonitord via de JOB-monitor 2026 en via interne evaluaties van burgerschapsmodules en MDT-trajecten. Hiermee wordt zichtbaar hoe studenten de aandacht voor brede persoonsvorming blijven ervaren.
“Ik ben trots dat mijn idee werkelijkheid is geworden”
Uitgelicht: Persoonsontwikkeling in de praktijk
Tijdens de feestelijke finale van Firda’s Finest - talent dat het verschil maakt deelden studenten persoonlijke verhalen over doorzettingsvermogen, creativiteit en lef. Van ondernemende makers tot teams die kunst en techniek combineerden. “Ik ben trots dat mijn idee werkelijkheid is geworden,” vertelt Sem, winnaar met zijn meubelbedrijf SK Customs. Firda’s Finest is daarmee niet alleen een verkiezing, maar ook een viering van talent en samenwerking.
Bij Out of the Box worden studenten uitgedaagd om letterlijk en figuurlijk uit hun comfortzone te stappen. Kickboksen, klimmen en werken aan vitaliteit geven studenten meer zelfvertrouwen. “Ik durfde eerst niet,” vertelt een student na het klimmen. “Maar nu voel ik me sterker, niet alleen fysiek, ook mentaal.” Zo wordt verbinding tastbaar in het onderwijs.
Onze studenten hebben goede mogelijkheden om hun internationale vaardigheden te ontwikkelen
Elke opleiding heeft 2 internationale componenten in het curriculum. Ambitie: 60% in 2024 en 100% in 2027.
De collegedirecteuren monitoren in de ambitiegesprekken of elke opleiding twee internationale componenten in het curriculum heeft opgenomen. Hiermee wordt geborgd dat internationalisering structureel onderdeel is van het onderwijs.
Internationalisering omvat meer dan ervaringen in het buitenland. Ook activiteiten op school of in de regio dragen bij aan een open mindset en aan internationale competenties. Daarbij sluiten we aan bij actuele internationale, landelijke en regionale thema’s zoals globalisering, innovatie, diversiteit en inclusie, duurzaamheid en de groeiende aandacht voor participatie in de samenleving en het beschermen van democratische waarden.
De betrokkenheid bij internationalisering neemt toe: steeds meer opleidingen doen mee aan internationale projecten die aantoonbaar bijdragen aan het zelfvertrouwen, de samenwerking en het reflectievermogen van studenten. Deze internationale componenten worden bovendien steeds structureler opgenomen in de curricula. Ook worden internationale reizen extra gestimuleerd voor studenten met fewer opportunities. Deze focus heeft geleid tot een grotere deelname van deze doelgroep.
In 2025 maakten 879 studenten gebruik van internationale mogelijkheden:
344 via Erasmus+
535 via andere trajecten
Studenten geven aan dat internationale ervaringen hun zelfstandigheid, interculturele vaardigheden en beroepshouding versterken.
Firda stimuleert daarom brede deelname, ook binnen opleidingen waar internationale mobiliteit minder vanzelfsprekend is. Internationalisering wordt daarmee niet gezien als een extra activiteit, maar als een integraal onderdeel van brede vorming.
Uitgelicht: Internationale vaardigheden in de praktijk
Verschillende horecastudenten namen deel aan internationale projecten rondom duurzame gastronomie. Zij werkten samen met partners in Spanje en Italië en leerden hoe lokale producten, regionale identiteit en innovatieve kooktechnieken samenkomen in duurzame concepten. Studenten geven aan dat zij door deze ervaring zelfstandiger werden, beter leerden samenwerken in een internationale context en nieuwe ideeën opdeden voor hun vak.
Onze studenten halen voldoende resultaten (=5,5 of hoger) voor het vak Nederlands en rekenen
Het slagingspercentage voor het vak Nederlands per opleidings- en beheersingsniveau is hoog. Het slagingspercentage voor het vak rekenen per opleidings- en beheersingsniveau is hoog.
De resultaten voor Nederlands bleven in 2025 stabiel met een slagingspercentage van 81%. Ook rekenen liet een stabiel beeld zien met 42%. Beide slagingspercentages lagen boven het landelijke gemiddelde en boven de inspectienorm. De structurele koppeling tussen de resultaten en de centrale cijferadministratie maakte gerichter sturen mogelijk en zorgde ervoor dat teams tijdig verbeteracties konden inzetten.
Studiejaar
Nederlands
Rekenen
2021-2022
81%
42%
2022-2023
79%
40%
2023-2024
81%
42%
Onderwijsteams werkten intensief aan de voorbereiding op nieuwe kwalificatie-eisen en aan verdere versterking van het taal- en rekenonderwijs. Firda-breed werd daarnaast gewerkt aan kwaliteitsverbetering via vakgroepen en gezamenlijke projecten. Extra middelen uit het programma basisvaardigheden werden ingezet voor onderwijsontwikkeling, professionalisering en ondersteuning van studenten.
Opleidingen stimuleren aantoonbaar dat studenten lezen
100% van de opleidingen stimuleert aantoonbaar leesbevordering.
Lezen is binnen alle mbo-colleges een structureel onderdeel van het onderwijs geworden. Vaste leesmomenten dragen bij aan concentratie, woordenschat en leesmotivatie. Uit een nulmeting in 2025 onder 1.772 eerstejaars blijkt dat 66% op school leest en 37% wekelijks tijdens schooltijd.
Samenwerking met bibliotheken en partners versterkt de leescultuur, ook in een meertalige context. Lezen wordt daarmee niet alleen gezien als taalvaardigheid, maar ook als middel voor persoonlijke ontwikkeling en reflectie.
Uitgelicht: Boekenkasten op school
Samen met Fers en de Friese bibliotheken startte Firda in 2025 met ‘Bibliotheek op School’, om mbo-studenten te verleiden tot lezen. Studenten lazen wekelijks in de les, kregen ondersteuning bij het kiezen van boeken en ontdekten opnieuw de rust van lezen zonder telefoon. “Als je eenmaal in een verhaal zit, vergeet je de tijd,” vertelde een student in Sneek. Met deze aanpak groeien taalvaardigheid, concentratie én het plezier in leren zichtbaar.
Mentorschap
Het aantal studenten dat een Firda-medewerker als mentor heeft stijgt jaarlijks.
Het mentorprogramma binnen Firda groeide van 19 koppelingen in 2024 naar 79 koppelingen in 2025. Studenten ervaren mentorschap als een veilige plek voor reflectie en persoonlijke groei. Medewerkers geven aan dat het programma bijdraagt aan hun professionele ontwikkeling en betrokkenheid bij studenten. Mentorschap ontwikkelt zich daarmee tot een stevige pijler onder de studentbegeleiding en draagt zichtbaar bij aan het zelfvertrouwen en toekomstperspectief van studenten. Goed onderwijs vraagt om betekenisvolle relaties: tussen studenten en docenten, tussen studenten onderling en tussen onderwijs en samenleving. Daarom investeerde Firda gericht in mentorschap. In dit programma worden studenten gekoppeld aan medewerkers, alumni of professionals uit het werkveld. Het programma versterkt de verbinding tussen studenten, medewerkers en het werkveld. Om de kwaliteit van het programma te borgen zijn intervisie, een online community en een Raad van Advies ingericht. Daarnaast ondersteunen toolkits mentoren bij een consistente en kwalitatief goede begeleiding.
“Met mijn mentor bespreek ik wat ik lastig vind. Daardoor kan ik groeien in mijn vak en als mens.”
Ambitie 3 - Firda stelt het maatschappelijk belang voorop
We leveren een krachtige bijdrage aan de brede welvaart van de regio
Firda is een ontmoetingsschool waar veiligheid, respect en persoonlijke ontwikkeling centraal staan. Ons onderwijs sluit aan op wat er speelt in de regio en op wat nodig is voor een sterke samenleving. Deze maatschappelijke rol is verder verdiept door onderwijs, begeleiding en regionale samenwerking te verbinden aan actuele vraagstukken rond kansen, welzijn, participatie en brede welvaart.
We werkten hierbij aan vier samenhangende thema’s: studentenwelzijn, Leven Lang Ontwikkelen, duurzaamheid en laaggeletterdheid. Deze thema’s vormen het kader waarbinnen Firda verantwoordelijkheid neemt voor de gemeenschap waarvan we deel uitmaken.
Onze studenten ronden hun opleiding af met een diploma
Het percentage studenten dat uitvalt is lager dan 6%.
Firda bleef in 2025 onder de landelijke norm voor voortijdig schoolverlaten, met een percentage van 5,95% (schooljaar 2023-2024). Dit resultaat ligt onder het landelijke gemiddelde en laat een positieve ontwikkeling zien. Tegelijkertijd blijkt uit de praktijk dat studenten die uitvallen vaak te maken hebben met complexe omstandigheden. Daarom is in 2025 ingezet op een gerichtere registratie van uitstroomredenen, waardoor beter zichtbaar wordt welke ondersteuning nodig is.
Daarnaast werkt Firda aan verdere terugdringing van uitval via toekomstgesprekken en intensievere samenwerking met interne en externe partners. Deze inzet moet leiden tot een nog sterkere preventieve aanpak, waarin risico’s eerder worden gesignaleerd en studenten beter worden begeleid richting een duurzame vervolgroute.
Uitgelicht: Praktijkgericht onderzoek naar eenzaamheid
In januari 2025 namen studenten van Firda deel aan praktijkgericht onderzoek naar eenzaamheid onder jongeren in Leeuwarden. Dit gebeurde binnen het Atelier Sociaal Domein van de Gemeente Leeuwarden, in samenwerking met NHL Stenden Hogeschool.
Uit enquêtes en interviews onder jongeren bleek dat ondersteuningsaanbod vaak aanwezig is, maar onvoldoende zichtbaar of toegankelijk. Studenten ontwikkelden concrete voorstellen om drempels te verlagen, waaronder betere communicatie over hulpvoorzieningen en laagdrempelige ontmoetingsinitiatieven.
Door studenten actief te betrekken bij analyse én oplossingsrichtingen versterken we eigenaarschap en bouwen we aan een inclusieve leeromgeving waarin welzijn en sociale veiligheid structureel aandacht krijgen
Leven Lang Ontwikkelen
Het aantal studenten onbekostigd onderwijs groeit. Ambitie 5% in 2024 en 20% in 2027.
Het volwassenenonderwijs van Firda groeide in 2025 met 22,6% ( +710 studenten). De toename zit vooral in kortdurend onderwijs: het cursorisch aanbod groeide met 35,0%, terwijl ODT(certificeerbaar onderwijs) licht steeg met 3,0%. Het aantal studenten in de derde leerweg (OVO) – met langduriger trajecten – daalde met 13,6%. Deze verschuiving laat zien dat volwassenen steeds vaker kiezen voor kortere, gerichte en flexibele leerinterventies die aansluiten op werk, gezin en persoonlijke ontwikkeling.
De groei versterkte ook Firda’s positie als regionale partner. Door intensievere samenwerking met werkgevers en gemeenten speelt Firda in toenemende mate een rol bij het oplossen van arbeidsmarktvraagstukken en het ondersteunen van professionals die zich willen om- of bijscholen. Zo draagt het volwassenenonderwijs bij aan wendbare loopbanen en sluit het aan bij de behoefte aan leven lang ontwikkelen in de regio.
“Ik dacht: kan ik dit nog wel?”, vertelt een deelnemer aan het microcredentials-traject. “Nu voel ik me zekerder in mijn werk én trots op wat ik heb bereikt.” Met modulaire scholing, praktijkverklaringen en digitale tools maakt Firda leren flexibel en haalbaar - op ieder moment in het leven.
Duurzaamheid
Ecologische duurzaamheid vormt een substantieel onderdeel van het curriculum van elke opleiding.
Firda wordt landelijk erkend als koploper op het gebied van duurzaamheid. In 2025 behaalde de instelling de tweede plaats in de SustainaBul MBO-ranglijst, en staat daarnaast hoog genoteerd in de Sustainable Development 400 (SD400) van MT/Sprout en de Universiteit van Amsterdam (UvA). Firda is de enige mbo-instelling in de top 10 van deze ranglijst.
Studenten werken actief aan actuele thema’s zoals circulair produceren, duurzame voedselketens en regionale ecologische vraagstukken. In 2025 is een stevige stap gezet richting systematische integratie van duurzaamheid in het vakonderwijs, waardoor studenten beter worden voorbereid op een toekomst waarin duurzaam handelen vanzelfsprekend is.
De ambitie van Firda is dat ecologische duurzaamheid een substantieel onderdeel vormt van het curriculum van elke opleiding. Alle mbo-colleges geven duurzaamheid op eigen wijze vorm, variërend van groene praktijkopdrachten tot projecten rond gedragsverandering.Structurele borging in onderwijsontwerp is nog niet overal expliciet, maar wordt ondersteund door het ambassadeursnetwerk, externe leernetwerken en het practoraat Duurzaam Denken, Duurzaam Doen.
De visie Duurzaam Firda is vertaald naar concrete stappen in onderwijs en bedrijfsvoering, met aandacht voor energiebesparing, afvalreductie, duurzame inkoop en gebouwenverduurzaming. In het onderwijs wordt duurzaamheid verbonden met vakmanschap en burgerschap, onder andere via projecten als NatureLab, Expeditie op Zee en regionale samenwerkingen.
Voor de komende jaren richt Firda zich op verdere verduurzaming én zichtbaarheid, zowel binnen de organisatie als in de regio.
Uitgelicht: Studenten bouwen aan een duurzame toekomst
Van het vervangen van afvalbakken op de campus door studenten van Bouw en Infratechniek tot het ontwikkelen van oplossingen voor circulaire economie tijdens de Friese Hackathon: studenten werkten in 2025 aan échte duurzame vraagstukken. Deze projecten verbinden vakmanschap, innovatie en maatschappelijke verantwoordelijkheid. Ze laten zien hoe studenten vandaag al bijdragen aan de wereld van morgen — duurzaam, creatief en met impact.
Onze inzet voor maatschappelijke opgaven wordt gewaardeerd
Onze maatschappelijke partners (gemeenten, arbeidsmarktregio) waarderen onze inzet met een 7,5.
In het stakeholdersonderzoek uit 2024 beoordeelden partners Firda met een 7,6, waarmee de ambitie is behaald. Partners waarderen de samenwerking, betrokkenheid en betrouwbaarheid van de organisatie, en zien tegelijk kansen om de rol van Firda in duurzaamheid en innovatie beter zichtbaar te maken.
De uitkomsten van het stakeholdersonderzoek (2024) zijn gebruikt om de herkenbaarheid en de communicatie met partners verder te verbeteren. Daarnaast stelde Firda een public affairs agenda 2026 op met strategische thema’s zoals mbo-bekostiging, burgerschap, Leven Lang Ontwikkelen, inburgering en duurzame arbeidsmarktdoelen. Hiermee zijn relevante onderwerpen actief onder de aandacht gebracht van politieke partijen en regionale stakeholders.
Met deze inzet positioneert Firda zich als een betrouwbare partner in regionale samenwerking en als organisatie die actief bijdraagt aan maatschappelijke opgaven op het gebied van arbeidsmarkt, innovatie, welzijn, burgerschap en duurzame ontwikkeling.
Uitgelicht: Samenwerking met Cambuur Verbindt
Firda en Cambuur Verbindt bundelen sinds 2025 hun krachten om maatschappelijke projecten in Leeuwarden te stimuleren. Studenten werken mee aan initiatieven rond bewegen, gezondheid en welzijn, en doen zo waardevolle praktijkervaring op buiten de schoolomgeving. De samenwerking sluit aan bij de maatschappelijke rol van Firda én bij de behoefte aan betekenisvolle leeromgevingen voor studenten.
Ambitie 4 - Firda werkt vanuit waardering, vertrouwen en verantwoordelijkheid
We zijn een school met slagkracht, die kleinschalig opereert in verbondenheid met elkaar en de omgeving
Firda wil een organisatie zijn waarin medewerkers zich gewaardeerd voelen, verantwoordelijkheid nemen en met vertrouwen samenwerken. Een sterke organisatiecultuur, professionele ruimte en goed leiderschap vormen daarvoor de basis. Vanuit deze ambitie bouwen we aan een school met slagkracht die kleinschalig opereert en tegelijkertijd stevig verbonden is met elkaar én met de omgeving.
In 2025 lag de nadruk op het versterken van de organisatiecultuur, het bevorderen van duurzame inzetbaarheid en het verder ontwikkelen van vakmanschap en leiderschap binnen teams. Door ruimte te bieden voor dialoog, ontmoeting en professionele ontwikkeling bouwen we aan een organisatie waarin medewerkers met plezier werken en gezamenlijk verantwoordelijkheid nemen voor de kwaliteit van het onderwijs.
Firda heeft aandacht voor vitaliteit en het werkplezier van medewerkers
Medewerkers ervaren voldoende professionele ruimte. Ambitie: 3,5 in 2024 en 4,5 in 2027 (puntschaal 1-5). Medewerkers ervaren voldoende aandacht voor hun persoonlijke gezondheid en duurzame inzetbaarheid. Ambitie: 3,8 in 2024 en 4,5 in 2027 (puntschaal 1-5).
In oktober 2024 nam Firda voor het eerst deel aan het medewerkerstevredenheidsonderzoek (MTO) in het mbo. De resultaten lieten scores zien op Werkgeverschap, Bevlogenheid en mbo-basis.Firda streeft naar een waardering van 8, maar de score op de vraag “Ik ben tevreden over Firda als organisatie” was 6,5, ruim onder deze norm (-0,1 ten opzichte van de mbo-benchmark). Ondanks deze uitkomst waren we, een jaar na de fusie, tevreden over de eerste resultaten.
In 2025 heeft Firda gewerkt aan het versterken van de onderlinge verbondenheid binnen teams en tussen mbo-colleges en centrale diensten. Door gesprekken over samenwerking, professionele ruimte en sociale veiligheid ontstond meer begrip voor elkaars perspectieven, waardoor gezamenlijke keuzes gemakkelijker konden worden gemaakt. Ook sociale veiligheid kreeg nadrukkelijk aandacht. Vertrouwenspersonen maakten hun rol zichtbaarder door alle managementteams te bezoeken en er is gestart met het ontwikkelen van een gedragscode voor medewerkers. Deze initiatieven dragen bij aan een cultuur waarin medewerkers zich gesteund voelen en waarin lastige onderwerpen bespreekbaar zijn.
Binnen het strategisch personeelsplan is in 2025 verder gewerkt aan deskundige, wendbare en evenwichtige teams. In een arbeidsmarkt met krapte lag de nadruk op het behouden, ontwikkelen en mobiliseren van medewerkers. Hierbij was specifieke aandacht voor gezondheid, werkdruk en loopbaanontwikkeling. Dialoogsessies over taak- en draaglast stimuleerden open gesprekken binnen teams en hielpen bij het maken van realistische keuzes in het werkpakket. Ook is de jaargesprekscyclus geëvalueerd: medewerkers waarderen de ruimte voor dialoog en zien kansen voor verdere professionalisering en digitalisering.
Daarnaast zijn in 2025 diverse initiatieven opgezet om werkplezier, persoonlijke ontwikkeling en duurzame inzetbaarheid te bevorderen:
Ruim 600 medewerkers namen deel aan de Week van het Werkplezier en de Week van Persoonlijk Leiderschap, met meer dan 40 workshops.
De allereerste Medewerkersdag bracht meer dan 2.000 collega’s en 40 sprekers samen.
500 medewerkers konden vrijwillig deelnemen aan een gezondheidscheck (PMO), die individueel inzicht bood en richting gaf aan het vitaliteitsbeleid.
Een sterke organisatiecultuur vraagt om openheid, vertrouwen en duidelijke verwachtingen. De activiteiten en initiatieven van 2025 hebben bijgedragen aan een omgeving waarin medewerkers zich gesteund voelen, hun professionele ruimte kunnen benutten en gezamenlijk kunnen werken aan een veilige en professionele werkomgeving.
Uitgelicht – Medewerkersdag ‘Met andere ogen’
Tijdens de Medewerkersdag kwamen ruim tweeduizend collega’s samen voor een dag vol inspiratie en ontmoeting. Activiteiten varieerden van een college van astronaut André Kuipers tot creatieve workshops en gezamenlijke reflectiemomenten. De dag stond in het teken van anders kijken, elkaar ontmoeten en samen leren buiten de dagelijkse routine.
Professionalisering en leiderschap
Het aantal medewerkers dat deelneemt aan professionaliseringsactiviteiten neemt toe, 5% in 2024 en met 30% in 2027.
Firda heeft gekwalificeerde medewerkers die zich blijven ontwikkelen, en het aantal medewerkers dat deelneemt aan professionaliseringsactiviteiten blijft groeien.In 2025 is breed geïnvesteerd in scholing via trainingen, leerplatforms en Firda brede initiatieven. De professionaliseringsinzet nam sterk toe: honderden trainingen en leergangen binnen en buiten de mbo-colleges zorgden voor verdieping in vakmanschap, didactiek en digitale vaardigheden.
Het aanbod varieerde van trainingen in examinering, bekwaamheden en systemen zoals Power BI, OnStage en Xedule tot leergangen voor rekenen, burgerschap, oriëntatie op leidinggeven en docentLC. Ook digitale leeractiviteiten kregen aandacht via het platform GoodHabitz en Firda brede initiatieven zoals AItrainingen en het iTalksevent. Medewerkers gaven aan dat deze ontwikkelmogelijkheden hen helpen om beter aan te sluiten bij studenten en bij ontwikkelingen in de beroepspraktijk.
Daarnaast maken evaluatie en borging van samenhang onderdeel uit van de doorontwikkeling van het professionaliseringsaanbod.Hiermee werkt Firda aan een structurele leercultuur waarin medewerkers zich gesteund voelen om hun expertise te vergroten en de kwaliteit van het onderwijs verder te versterken.
Ruim 1.200 medewerkers namen deel aan professionaliseringsactiviteiten.
Dialoogsessies versterkten een gedeelde visie op professionalisering en eigenaarschap binnen teams.
Het leiderschapsaanbod werd verdiept via reflectieve sessies en FIKA-bijeenkomsten.
Uitgelicht – AI-vaardigheden en digitalisering
Firda zet krachtig in op het ontwikkelen van digitale en AI-vaardigheden bij medewerkers. Tijdens studiedagen en themaweken volgden collega’s workshops over het toepassen van AI in het onderwijs en het gebruik van digitale systemen. Ook ondersteunende diensten namen deel aan een speciale AI-studieochtend, waarin medewerkers zelf met verschillende AI-tools aan de slag gingen. Zo wordt het digitale vakmanschap binnen de organisatie stap voor stap versterkt.
Tot slot
De vier ambities laten zien hoe onderwijs, persoonsvorming, maatschappelijke verantwoordelijkheid en professionele kracht elkaar verrijken. In 2025 werd duidelijk dat deze bewegingen samen bepalen wie Firda is en waar we voor staan.
Met vertrouwen, samenwerking en voortdurend leren blijft Firda bouwen aan onderwijs dat ertoe doet, voor studenten, medewerkers, partners en de regio.
Firda heeft de basis op orde
De resultaten per strategische ambitie laten zien hoe Firda voortgang boekt in de realisatie van haar koers. Deze resultaten krijgen betekenis tegen de achtergrond van een stevige en stabiele basis. In dit onderdeel wordt daarom ingezoomd op de basiskwaliteit van Firda: onderwijsresultaten, kwaliteit van het onderwijs, professionele kwaliteitscultuur en voorwaarden voor continuïteit.
Toelichting
1. Firda heeft goede onderwijsresultaten
De startersresultaten, jaarresultaten en diplomaresultaten voldoen aan de inspectienorm op instellingsniveau. Ambitie: ja.
Firda behaalt op alle drie kernindicatoren resultaten boven de inspectienorm en het landelijke gemiddelde: Startersresultaat: 88,8%, Jaarresultaat: 75,0%, Diplomaresultaat: 77,2% (DUO)
Interne audits bevestigen dit beeld: 90% van de beoordeelde opleidingen voldeed in 2025 aan de inspectiestandaarden. Ook de studentmobiliteit is positief: slechts 2,0% van de studenten stapt over naar een andere instelling, ruim onder het landelijke gemiddelde van 4,2%, wat aangeeft dat studenten binnen Firda vaker een passende leerroute vinden.
De stijgende lijn van de afgelopen jaren zet door. In 2025 lieten alle indicatoren een gemiddelde groei van ruim 2% zien ten opzichte van het voorgaande jaar. Het diplomaresultaat voor niveau 2 ligt voor het eerst boven de inspectienorm. Het driejaarlijkse diplomaresultaat blijft nog onder de norm en wordt in de volgende monitoringscyclus nader geanalyseerd.
Met deze resultaten laat Firda zien dat de onderwijskwaliteit goed is geborgd en dat studenten in toenemende mate succesvol doorstromen naar een diploma.
Anouk van der Meer (kapper): "Ik doe mee om mezelf uit te dagen, vaktechnisch te groeien en uit mijn comfortzone te stappen. Mijn precisie en gedrevenheid zorgen ervoor dat ik win."
Uitgelicht: Skills The Finals 2025
Tijdens Skills The Finals behaalden studenten van Firda uitzonderlijke resultaten: twee studenten werden Nederlands kampioen, drie studenten wonnen zilver en drie brons. Onze student Anouk van der Meer ging door naar Euroskills. Ze is Herning (Denemarken) uitgekomen op een vijfde plek in de categorie hairstyling. Net buiten het podium, maar met een fraaie Medal of Excellence. De kapster haalde hiervoor in drie dagen met allerlei uitdagende opdrachten ruim genoeg punten. Voor Anouk, die in 2024 en 2025 Nederlands kampioen werd, was het een mooie kans om zich op internationaal niveau te laten zien.
2. De kwaliteit van het onderwijs is voldoende
Uit audits blijkt dat 90% van de onderzochte opleidingen voldoende wordt beoordeeld op basis van de standaarden van de inspectie
Uit interne audits blijkt dat 90% van de opleidingen voldoet aan de inspectiestandaarden, waarbij meerdere teams één of meer regiegebieden als ‘goed’ beoordeelden. De Onderwijsinspectie onderzocht vier opleidingen: twee volledig op orde, twee met verbeterpunten die inmiddels zijn opgepakt. Positief is dat een opleiding waarvan de resultaten eerder onder de norm lagen, inmiddels voldoet aan de inspectienormen.
Onderwijsontwikkeling, begeleiding en BPV scoren structureel voldoende In 2026 richten we ons op verbetering van examinering, differentiatie, keuzedelen en kwaliteitszorg. We versterken de onafhankelijkheid en digitalisering van examens en borgen heldere processen. Studenten worden beter geplaatst, met ruimte voor een breed eerste jaar. Keuzedelen sluiten beter aan op de beroepspraktijk. Teams sturen actiever op urennorm, aanwezigheid en onderwijskwaliteit, met gerichte ondersteuning en scholing om eigenaarschap te versterken.
Afwijking urennorm en koppeling keuzedelen In 2025 zijn er binnen Firda geen opleidingen waarvoor een afwijzing is aangevraagd. Ook zijn er geen verzoeken ingediend om af te wijken van de verplichte koppeling tussen keuzendelen aan de kwalificatie.
Firda heeft een professionele kwaliteitscultuur
De dialoog over kwaliteitscultuur wordt in alle teams, tussen teams en directie en tussen directie en CvB gevoerd, op basis van de ‘Firda Five’.
De ‘Firda Five’ zijn belangrijke indicatoren voor onze reflectie op kwaliteitscultuur. Het zijn vijf indicatoren voor de teams die betrekking hebben op:
Werken vanuit een gezamenlijke visie;
Evaluatie van doelen;
Cyclisch en planmatig werken;
Systematisch monitoren van de stakeholders;
Teamontwikkeling en deskundigheid.
De meeste onderwijsteams bevinden zich in een fase waarin kwaliteitszorg zichtbaar, merkbaar en steeds vaker meetbaar is. Vooral op de indicatoren visie en doelen, en professionele ontwikkeling en teamontwikkeling is vooruitgang geboekt. Ruim 73% van de teams werkt vanuit een gedeelde visie op goed onderwijs en investeert bewust in deskundigheidsbevordering.
Ook het cyclisch en planmatig werken en het monitoren van stakeholderstevredenheid zijn breed verankerd. Tegelijkertijd vraagt de evaluatie en analyse van resultaten nog verdere verdieping. Iets meer dan de helft van de teams geeft aan hier als voldoende grip op te hebben.
Alles overziend laat 2025 een organisatie zien waarin kwaliteitszorg steeds meer onderdeel is van het dagelijks professioneel handelen. Firda beschikt over een stevige basis voor een professionele kwaliteitscultuur, met ruimte voor reflectie, leren en verdere groei.
3. Stakeholders zijn tevreden over Firda
Ouders/verzorgers van eerstejaars studenten waarderen de opleiding van hun kind met een 7. BPV-bedrijven waarderen Firda met een 7 (2024) en 7,5 (2027). Studenten waarderen hun opleiding met een 7. Medewerkers waarderen Firda met een 7,5 (2024) en 8 (2027). Ouders/verzorgers van eerstejaars studenten waarderen de opleiding van hun kind met een 7
In maart 2024 is een grootschalig onderzoek uitgevoerd onder ouders en verzorgers van eerstejaarsstudenten tot 21 jaar. Maar liefst 1800 ouders/verzorgers namen deel. De opleiding van hun kind werd gewaardeerd met een 6,9, terwijl onze ambitie een 7 is. Van de ouders/verzorgers was 85% (zeer) betrokken bij de studiekeuze, wat wijst op een sterke relatie met Firda in de oriëntatiefase. Ze waarderen de contactmomenten, informatievoorziening en het gevoel van welkom zijn. Firda wordt geassocieerd met “dichtbij”, “persoonlijke ontwikkeling” en “aandacht voor de student.” Ouders willen vaker updates over voortgang, verzuim en achterstand via het ouderportaal. Ook zien zij graag verbeteringen in lesuitval en het aantal lesuren. Voor ouders van meerderjarige studenten is er behoefte aan gerichte updates en betrokkenheidsprogramma’s. Deze feedback pakken we op en we werken aan het verbeteren van onze communicatie en het verminderen van lesuitval.
BPV-bedrijven waarderen Firda met een 7 Tussen mei en juli 2024 hebben we de eerste BPV-enquête van Firda uitgevoerd onder praktijkopleiders. Dit zijn bedrijven en instellingen waar Firda-studenten het afgelopen jaar hun BPV hebben gevolgd. Bij dit onderzoek vragen we ook naar de algemene waardering voor Firda. Onze streefwaarde voor 2024 is een waardering met een 7. We zitten daar met een 6,8 iets onder.
Studenten waarderen hun opleiding met een 7 In het voorjaar van 2024 is de landelijke JOB-monitor afgenomen om de tevredenheid van mbo-studenten te meten. Van de Firda-studenten vulde 63% de vragenlijst in. De meeste studenten gaan met plezier naar school, voelen zich veilig en waarderen de sfeer. Ze geven Firda gemiddeld een 6,8 en hun opleiding een 6,9.
Van de studenten voelt 80% zich veilig en 65% waardeert de sfeer. De begeleiding vanuit leerbedrijven scoort goed: 65% tevredenheid bij BOL en 71% bij BBL. Aandachtspunten zijn communicatie over schoolkosten en studieverloop (24% positief), het gebruik van lesmaterialen (42% vindt dit onvoldoende) en studentparticipatie (14% wil meedenken, 17% weet wat de studentenraad doet).
Door deze punten aan te pakken, kan Firda de studenttevredenheid verder verbeteren.
Medewerkers waarderen Firda met een 7,5 In oktober 2024 hebben we meegedaan aan het landelijke medewerkersonderzoek. De resultaten geven inzicht in hoe medewerkers hun werksituatie bij Firda ervaren. Medewerkers beoordelen hun werk als zeer zinvol met een score van 8,2. Ze voelen zich trots en verantwoordelijk in hun werk, wat blijkt uit een score van 8,1. De werkvloer wordt als veilig ervaren met een score van 8,1, en er is volop ruimte voor persoonlijke groei, wat gewaardeerd wordt met een 8,3.
Er zijn echter enkele aandachtspunten. Medewerkers zouden graag meer tijd willen hebben om hun taken goed uit te voeren. Daarnaast is er behoefte aan meer aandacht voor hun ideeën en feedback. Door deze aspecten te verbeteren, kunnen we de werkomgeving nog positiever en productiever maken.
4. De studentaantallen zijn in lijn met de demografische ontwikkeling
Ambities zijn dat het marktaandeel in Friesland en Noordelijk-Flevoland stabiel is of stijgt.
In 2025 telde Firda 20.410 BOL- en BBL-studenten, binnen het bekostigde onderwijs. Voor meer informatie zie het kwantitatieve jaarverslag hoofdstuk 2 voor meer kengetallen.
Ten opzichte van vorig jaar is het reguliere crebo-onderwijs gestabiliseerd met een lichte daling van circa-0,3%. BBL daalt nog wel. Deze stabilisatie komt omdat het aandeel studenten Entree fors is gestegen, met 15% ten opzichte van het jaar ervoor. We zien een verschuiving naar groei in het onbekostigde onderwijs binnen Zorg en Welzijn. Dit vanwege een veranderende behoefte op de arbeidsmarkt naar kortlopende opleidingstrajecten. Het aantal studenten in de BOL is licht gestegen. Dit zit in 2025 vooral in Entree.
5. Firda is een vitale organisatie
Het ziekteverzuim is lager dan gemiddeld in het mbo
In 2025 bedroeg het ziekteverzuim 5,66%, ruim onder het landelijke gemiddelde van 6,5%, waarmee Firda een vitale organisatie is met een stabiel verzuimbeeld.
Gerichte acties omvatten inzet van sociaal-medische teams, een organisatie brede werkdrukaanpak en de training ‘Anders kijken naar verzuim’. De focus verschuift van dossierbegeleiding naar preventie, vitaliteit en duurzame inzetbaarheid. Firda blijft investeren in het terugdringen van langdurig verzuim en in ondersteuning van medewerkers bij hun belastbaarheid en werk-privébalans.
Met deze aanpak blijft Firda werken aan een gezonde, veilige en toekomstbestendige organisatie, waarin medewerkers met plezier en in goede gezondheid hun werk kunnen doen.
Uitgelicht: Pilot ‘Anders kijken naar verzuim’
Van verzuim naar gesprek In 2025 is Firda gestart met de pilot ‘Anders kijken naar verzuim’ voor leidinggevenden. De training hielp hen om anders naar verzuim te kijken: niet alleen als afwezigheid, maar als een signaal om het gesprek aan te gaan over belastbaarheid, werkgeluk en wat iemand nodig heeft om gezond te blijven werken.
De pilot zorgde voor meer open gesprekken, waarin ruimte ontstond om vroegtijdig drempels te bespreken en passende ondersteuning te bieden. Leidinggevenden geven aan dat zij hierdoor beter zicht hebben op wat speelt in hun teams en eerder kunnen handelen om verzuim te voorkomen.
Met deze aanpak groeit Firda toe naar een cultuur waarin vitaliteit en preventie centraal staan, en waarin medewerkers zich gesteund voelen om duurzaam inzetbaar te blijven.
6. Firda is een financieel gezonde organisatie
De ambitie is dat Firda is financieel gezond is: liquide (1,0), solvabel (60%) en met een jaarlijks exploitatieresultaat volgens de begroting.
In 2025 behaalde Firda een positief exploitatieresultaat, beter dan begroot. De solvabiliteit (64,3 ultimo 2025) en de liquiditeit (1,3) daalden weliswaar, maar blijven ruim boven de norm. Er is geïnvesteerd in de revitalisatie van onderwijsgebouwen, mede door de samenvoeging van opleidingen op de locaties in Leeuwarden. Hiermee bevestigt Firda een stabiele financiële positie, met ruimte voor blijvende investeringen in onderwijs, medewerkers en faciliteiten.
7. MBO-studentenfonds
Sinds 1 augustus 2021 kunnen studenten via het MBO-studentenfonds financiële ondersteuning aanvragen om te voorkomen dat zij om financiële redenen afzien van het volgen van onderwijs. Op elk Firda-college is een toetsingscommissie ingericht die aanvragen beoordeelt en, waar nodig, maatwerk biedt via de hardheidsclausule.
In 2025 (1 januari t/m 31 december) zijn 603 aanvragen behandeld, waarvan 533 toegekend en 70 afgewezen. Het merendeel van de toekenningen (494) betreft studenten die onvoldoende financiële middelen hebben voor verplichte onderwijsbenodigdheden (doelgroep 3). Het aantal aanvragen is nagenoeg gelijk aan 2024 (617), ondanks een lichte daling van het studentenaantal.
Firda heeft het fonds opnieuw actief onder de aandacht gebracht tijdens open dagen, introducties en in de schoolgebouwen, en via financiële educatie, zoals burgerschapslessen en budgetcoaches.
Uit evaluaties met de toetsingscommissies kwamen verbeterpunten naar voren op het gebied van communicatie en toegankelijkheid. Firda werkt daarom aan begrijpelijker taalgebruik, betere online-informatie en bredere voorlichting, zodat elke student ondanks financiële beperkingen kan blijven studeren.
Onderstaande tabel bevat de verplichte rapportage over de vier wettelijk vastgestelde doelgroepen van artikel 8.1.5 WEB in 2025
Doelgroep (volgens artikel 8.1.5 WEB)
Aanvragen
Toekenningen
Totaal toegekend
Gemiddeld bedrag
1. Studenten die lid zijn van studentenraad/medezeggenschap of bestuur studentenorganisatie
34
34
€ 6.243
€ 184
2. Studenten die bestuurlijke of maatschappelijke activiteiten verrichten in belang van de instelling
0
0
€ 0
€ 0
3. Studenten (of wettelijk vertegenwoordiger) met onvoldoende financiële middelen voor verplichte onderwijsbenodigdheden
564
494
€ 252.397
€ 511
4. Studenten met studievertraging door bijzondere omstandigheden
