
4.1 Bericht van de Raad van Toezicht
Na een periode van voorbereidingen en het functioneren als Raad van Toezicht in oprichting was per 1 januari 2023 de Raad van Toezicht van Firda een feit. De raad is samengesteld vanuit de voormalige Raden van Toezicht van ROC Friese Poort en het Friesland College en in de loop van het jaar zijn twee nieuwe leden benoemd. Hierdoor is er sprake van een mooie mix van fris bloed en enige historie. We zijn trots op de wijze waarop zowel de bestuurlijke fusie als de instellingenfusie is gerealiseerd. Vanaf december 2020 zijn op bestuurlijk niveau de eerste gesprekken over (verregaande) samenwerking gestart, hetgeen na 2 jaar heeft geresulteerd in een bestuurlijke fusie, gevolgd door een instellingenfusie per 1 augustus 2023.
Als Firda zijn we in staat een breed, eigentijds aanbod aan mbo voor jongeren en volwassenen in Friesland en oordelijk Flevoland aan te bieden en te anticiperen op wat nodig is in een snel veranderende samenleving. Firda kan - ook bij demografische krimp - in de toekomst een ruim pakket aan opleidingen blijven bieden in veel locaties, waardoor mbo altijd nabij is. We kunnen effectiever inzetten op het belang van student en regio en de kwaliteit van onderwijs en organisatie voortdurend versterken. ‘Wij zijn Firda’ is de strategische koers 2023-2027, die mede op basis van input van interne en externe stakeholders is opgesteld en waar we de komende jaren samen met het College van Bestuur en alle medewerkers onze schouders onder zetten.
Taken en bevoegdheden
De Raad van Toezicht (RvT) houdt integraal en onafhankelijk toezicht op de instelling, in het bijzonder op het College van Bestuur (CvB). Zoals omschreven in ons toezichtkader toetst de RvT of het CvB bij zijn beleidsvorming en de uitvoering van zijn bestuurstaken oog heeft voor het belang van de organisatie in relatie tot de maatschappelijke functie en daarbij rekening houdt met het instellingsbelang en het publieke belang. Daarnaast zijn we de werkgever van het CvB en vervullen we een rol als klankbord en adviseur. Concreet betekent dit dat we niet alleen achteraf goedkeuren, maar ook vooraf sparren met het CvB. Wij hebben de taken onderverdeeld in drie commissies, die onderwerpen voorbereiden voor de behandeling in de voltallige raad: de Auditcommissie, de Commissie Onderwijs, Kwaliteit en Identiteit en de Remuneratie- en Benoemingscommissie.
Vergaderingen en evaluatie
In het verslagjaar kwamen we vijf keer bijeen in een reguliere vergadering met het CvB. We hebben bij de start van het jaar een aantal besluiten bekrachtigd, die we als RvT i.o. reeds besproken hadden. Dit betreft o.a.
- benoeming van de externe accountant en vaststelling van het Reglement RvT, het toezichtkader, de voor Firda geldende bezoldigingsklasse, alsmede de benoeming en arbeidsvoorwaarden van het CvB, de samenstelling en bezoldiging van de RvT, inclusief de bindende voordracht van een lid RvT door de OR;
- goedkeuring van de geconsolideerde begroting 2023, de procuratieregelingen van ROC Friese Poort en het Friesland College, het bestuursreglement en de klokkenluidersregeling.
Middels drie rapportages per jaar, waarmee het CvB aan de RvT verantwoording aflegt, houden we toezicht op de doelen van de organisatie, evenals op de doelmatige verwerving en besteding van de middelen. Tot aan de zomervakantie stond in alle vergaderingen de realisatie van de instellingenfusie per 1 augustus 2023 op de agenda, waarbij we documenten zoals het reorganisatieplan en de plaatsingsprocedure bespraken. Daarnaast kwamen in de reguliere vergaderingen o.a. de volgende zaken aan de orde:
- goedkeuring van de Geïntegreerde Jaardocumenten 2022 (bestuursverslag en jaarrekening) van ROC Friese Poort en het Friesland College;
- goedkeuring van de statutenwijziging;
- goedkeuring van het jaarplan en de begroting 2024, inclusief meerjarenbegroting van Firda;
- goedkeuring strategische koers 2023-2027 ‘Wij zijn Firda’, inclusief de daaraan gekoppelde resultatenkaart;
- goedkeuring van de procuratieregeling per 1 augustus 2023, het treasurystatuut, het auditstatuut en het recht van opstal ten behoeve van de aanleg van elektriciteitskabels en -leidingen locatie Anne Wadmanwei te Leeuwarden;
- bespreking van de kaderbrief 2024, de taakstelling 2023; de managementletters 2022 en de accountantsverslagen 2022;
- herbenoeming lid RvT en vaststelling profiel en procedure en benoeming twee leden Raad van Toezicht;
- vaststelling van het toetsingskader, als onderdeel van het toezichtkader;
- vaststelling vergaderrooster RvT 2024.
Daarnaast werd een evaluatievergadering gehouden. In deze vergadering stond – naast vaststelling van de bezoldigingsklasse en de bezoldiging van de RvT en het CvB voor 2024 en de voorbereiding van de evaluatiegesprekken met het CvB – de teamanalyse centraal. Onder leiding van een extern deskundige is aan de hand van het - op basis van Insights Discovery - opgestelde teamwiel de samenstelling van de RvT en het CvB besproken, waarbij we de kracht van de RvT en het CvB als team, maar ook de valkuilen bespraken. Een mooie nadere kennismaking, die de onderlinge samenwerking in het team kan versterken en het team aan kracht laat winnen door de verschillen tussen de leden te herkennen en te waarderen.
Studiedag
Tijdens de studiedag in september hebben we kennis gemaakt met alle directeuren van de mbo-colleges en expertisecentra. Ze hebben ons geïnformeerd over de actualiteiten binnen hun college of expertisecentrum en we bespraken met hen de kansen en uitdagingen n.a.v. de fusie. Als RvT waren we onder de indruk van het enthousiasme en de energie van de directeuren om de doelen van Firda te verwezenlijken. Daarnaast gingen we met prof. dr. M.J.M. (Marc) Vermeulen, lid van de Commissie Macrodoelmatigheid in het MBO (CMMBO) in gesprek over de maatschappelijke impact en over governance. Hij heeft ons, vooral gericht op toezichthouden, door verschillende brillen laten kijken naar organisatorische/inhoudelijke transities. Dit vanuit maatschappelijke/sociaal en politieke context en publieke waarden: wat is van invloed en heeft impact.
Informatievoorziening en contacten met de organisatie, de medezeggenschapsorganen en de onderwijsinspectie
Een goede informatievoorziening is voor ons van wezenlijk belang. We streven naar een optimale balans tussen betrokkenheid en afstand. Regulier ontvangen we als schriftelijke informatie: rapportages van tevredenheidsonderzoeken, besluitenlijsten CvB, verslagen van de Ondernemingsraad, de Studentenraad en het overleg met de vakbonden, benchmarks, inspectierapporten, VSV-cijfers, analyse van de keuzegids mbo en een knipselkrant met actuele artikelen uit vakbladen en kranten.
Ook voeren we tweemaal per jaar overleg met delegaties van de Ondernemingsraad en Studentenraad. Middels deze gesprekken, waarin dit jaar de fusie centraal stond, ontvingen we een waardevol inkijkje in de implementatie en uitvoering van het vastgestelde beleid en de beleving op de werkvloer. Daarnaast brengen we twee keer per jaar een werkbezoek aan een mbo-college. Dit jaar bezochten we in het voorjaar de locatie van ROC Friese Poort in Emmeloord, waar we met medewerkers en studenten in gesprek gingen over de organisatie van het aanbod generieke vakken en het studentenwelzijn. En we waren aanwezig bij een les Inburgering. In het kader van het vierjaarlijks onderzoek van de Onderwijsinspectie voerden we in het voorjaar ook een gesprek met de Onderwijsinspectie. In het najaar werd een bezoek gebracht aan Firda Heerenveen, waarin de huisvesting centraal stond en daarnaast een bezoek werd gebracht aan het Cios met o.a. een rondleiding door sportstad.
Bovenstaande activiteiten leiden ertoe dat we als RvT breder geïnformeerd zijn en kennis hebben van de ontwikkelingen in de organisatie. Deze informatie benutten we bij het reflecteren op stukken die aan ons worden voorgelegd.
Samenstelling en bezoldiging
De Raad van Toezicht startte met acht leden. Er is gedurende het jaar afscheid genomen van drie leden. We namen tijdens de studiedag in september afscheid van Gytha Postma, die per 1 september 2023 is aftreden vanwege het aanvaarden van een nieuwe functie, welke niet verenigbaar was met het lidmaatschap van de RvT van Firda. Tegelijkertijd werd ook alvast stilgestaan bij het afscheid van Marcel Broersma en Magda Berndsen. Beiden zijn per respectievelijk 9 oktober en 1 november 2023 afgetreden vanwege het bereiken van de maximale zittingsduur. We danken hen voor hun jarenlange inzet. Per 1 september 2023 zijn Menno Vos en Bram ten Kate als RvT-lid benoemd. Hiermee werd het beoogde aantal van zeven leden bereikt. Er is in de benoemingsprocedure gezamenlijk opgetrokken met de Ondernemingsraad, waarbij Menno Vos op voordracht van de OR is benoemd. Rita Landeweerd is per 29 maart 2023 herbenoemd voor een periode van vier jaar. De Remuneratie- en Benoemingscommissie heeft voorafgaand aan deze herbenoeming een evaluatiegesprek met Rita gevoerd. Een compleet overzicht van de samenstelling van de RvT, de relevante nevenfuncties en de benoemingstermijnen is opgenomen in bijlage 3.
De bezoldiging van de voorzitter en leden van de Raad van Toezicht is vastgesteld op respectievelijk 11,25% en 7,5% van het bezoldigingsmaximum van klasse G. Dit is ruim lager dan de toegestane maxima van op grond van de Wet Normering Topinkomens (resp. 15% en 10%). De ondersteuning van de RvT werd verzorgd door de beide bestuurssecretarissen.
Toetsing aan de branchecode
De taken en werkwijze voor de RvT zijn vastgelegd in de statuten en het reglement voor de RvT. Het bestuursreglement is een aanvulling op wettelijke en statutaire bepalingen en opgesteld conform de statuten en artikel 3.1.3. van de WEB. Deze reglementen zijn in overeenstemming met de branchecode en staan op de website van Firda. Firda is in 2023 niet afgeweken van de Code Goed Bestuur in het MBO.
Tot slot
We kijken terug op een intensief, maar bovenal succesvol jaar. Het eerste jaar als Firda, dat staat voor sterk vakonderwijs in Friesland en Noordelijk Flevoland. Een jaar waarin de onderwijsinspectie de kwaliteit van de besturing, kwaliteitszorg en ambitie van Firda met een voldoende beoordeelde en aangaf dat het bestuur een duidelijke visie heeft op goed onderwijs en deze passend vertaald naar ambities, doelen en beleid met oog voor lokale invulling en rekening houdend met de behoeftes van de regionale arbeidsmarkt. Als RvT zijn we trots op hetgeen in 2023 door CvB en alle medewerkers in het kader van de fusie is gerealiseerd. Temeer omdat ondanks alle extra inspanningen die zo’n fusie vraagt, het ‘gewone’ werk ook is doorgegaan. Tegelijkertijd vraagt ook 2024 nog wel extra inspanningen. Samen met het bestuur, alle medewerkers en de stakeholders werken we verder aan het realiseren van onze ambities en doelen voor de toekomst.
Bij Firda willen we niet alleen dat je slaagt in je vak, we willen dat je slaagt in je leven.
De Raad van Toezicht ziet de toekomst met vertrouwen tegemoet.
Als u wilt reageren, dan is uw reactie van harte welkom op: raadvantoezicht@firda.nl
Leeuwarden, april 2024
Namens de Raad van Toezicht,
Wim Kleinhuis, voorzitter
4.2 Jaarverslag Ondernemingsraad
Inleiding
Een ondernemingsraad (OR) is een wettelijk geregeld orgaan voor medezeggenschap binnen een organisatie. De OR voert namens het personeel overleg met het College van Bestuur (CvB) over het organisatiebeleid en de belangen van medewerkers. Om dit goed te kunnen doen, onderhoudt de OR contact met medewerkers, studenten(raad), vakbonden, collegedirecteuren en de Raad van Toezicht.
De OR heeft een bijzondere rol in een organisatie: enerzijds is de invloed van de OR bij wet geregeld door middel van instemmings- of adviesaanvragen en anderzijds zit de toegevoegde waarde in de kennis en ervaring van OR-leden rondom (voorbereiding op) besluitvorming in de organisatie. De OR is er niet voor individuele gevallen maar voor alle zaken die teams of colleges aangaan.
De OR staat als onafhankelijk gesprekspartner voor het belang van medewerkers én organisatie. Hierbij is verbinding, betrokkenheid en transparantie cruciaal in de professionele dialoog tussen OR en CvB.
Werkwijze
Net als 2022 stond ook het jaar 2023 grotendeels in het teken van de fusie tussen Friesland College en ROC Friese Poort. Tot 1 augustus – de datum waarop Firda een feit werd – bestonden er dan ook nog twee afzonderlijke ondernemingsraden. Met ingang van januari werd het overleg met het CvB over gedeelde agendapunten echter gezamenlijk gevoerd, ook in commissieverband. Onderwerpen specifiek geagendeerd voor één van de beide OR’s werden apart met het CvB besproken. Vanaf de zomervakantie hebben de beide OR’s als één OR geopereerd en was er eveneens één gezamenlijk overleg met het CvB (OVOR).
De OR van het Friesland College werkte niet volgens een vergadercyclus. De OR kwam wekelijks bijeen. In de commissies onderwijs, personeel en bedrijfsvoering werd de behandeling van agendapunten voorbereid, waarna aansluitend plenair overleg plaatsvond. Periodiek was er overleg met het CvB waarbij instemmings- en adviesaanvragen inhoudelijk werden besproken. De afhandeling en beantwoording van deze aanvragen vond altijd schriftelijk plaats.
De OR van ROC Friese Poort werkte volgens onderstaande vaste vergadercyclus. De besluitvorming en de vastlegging vond plaats via de verslaglegging van de vergaderingen. Daarnaast kende ROC Friese Poort, naast de vaste commissies HRM, middelen en onderwijs, per vestiging een onderdeelcommissie.
Week 1: agenda-overleg
Week 2: commissievergaderingen
Week 3: OR-vergadering
Week 4: vergaderingen onderdeelcommissies (was bij voormalig FP in week 1)
Week 5: overlegvergadering CvB (OVOR)
Besloten is deze werkwijze ook voor de nieuwe OR te hanteren. De nieuwe OR werkt eveneens met de vaste commissies financiën, onderwijs en personeel, die de behandeling van de onderwerpen voorbereid. De OR kan zich daarnaast in de voorbereiding desgewenst laten bijstaan door een extern adviseur. In het kader van de fusie is hiervan in 2023 door beide OR’s gebruik gemaakt.
Overleg
Naast de reguliere vergaderingen voert de OR overleg met andere partijen. Tweemaal per schooljaar vindt een overleg plaats tussen OR en de Raad van Toezicht. Daarnaast overlegt de OR tweemaal per schooljaar met een afvaardiging van de Studentenraad.
In het voorjaar van 2023 heeft het CvB overeenstemming bereikt met de vakbonden over de harmonisatie van arbeidsvoorwaarden in het kader van de fusie. De OR voerde in gezamenlijkheid vooroverleg met de vakbondsbestuurders en schoof als toehoorder aan bij het overleg tussen CvB en vakbonden. Het reguliere overleg met de vakbonden is gepland in februari 2024.
Tenslotte wordt tweemaal per schooljaar het Artikel 24-overleg gevoerd. Tijdens dit overleg, dat onderdeel uitmaakt van de agenda van de overlegvergadering, kijken het CvB en de OR vooruit naar de te behandelen onderwerpen in het daaropvolgende half jaar.
Scholing
Met het oog op de instelling van de nieuwe OR werd er in 2023 geen scholing georganiseerd. Wel namen een aantal OR-leden deel aan de jaarlijkse tweedaagse bijeenkomst van het landelijke Platform Medezeggenschap.
Communicatie
De OR van ROC Friese Poort gaf in 2023 geen nieuwsbrieven uit. De OR van Friesland College bracht driemaal een Nieuwsflits uit. Voor de nieuwe OR werd een pagina ingericht op het (tijdelijke) gezamenlijke digitale fusieplatform.
Fusie FC en FP
In het kader van de fusie zijn in het afgelopen jaar diverse instemmings- en adviesaanvragen aan de OR’s voorgelegd. De belangrijkste aanvraag betreft het reorganisatieplan, waarin de inrichting van de mbo-colleges, ondersteunende diensten, expertisecentra en programma’s is beschreven. Beide afzonderlijke OR’s adviseerden in het voorjaar positief over het plan. Daarnaast ontvingen de OR’s een aantal instemmings- en adviesaanvragen inzake regelingen die in het kader van de fusie opnieuw vastgesteld moesten worden voor Firda. Een opsomming hiervan staat in het vervolg van dit verslag.
Verkiezingen en nieuwe OR
In het najaar van 2023 vonden de verkiezingen voor de nieuwe OR plaats. De verkiezingscommissie bestond uit Mathijs de Jong, Gerard Lemstra en Jan Egbert Weitering. In alle kiesgroepen, uitgezonderd de kiesgroep OP Leeuwarden/Dokkum Zuid, was het aantal kandidaten gelijk aan het aantal beschikbare zetels. Deze kandidaten zijn automatisch benoemd tot lid van de OR. In de kiesgroep OBP Drachten is nog een vacature. In de week van 16 tot en met 20 oktober vonden verkiezingen plaats in de kiesgroep OP Leeuwarden/Dokkum Zuid. Helaas moesten deze verkiezingen ongeldig verklaard worden omdat een aantal medewerkers ten onrechte waren uitgenodigd hun stem uit te brengen. De verkiezingen werden opnieuw gehouden in de week van 6 tot en met 10 november.
De nieuwe OR werd geïnstalleerd tijdens de installatievergadering op 15 november en trad in functie op 20 november.
Behandelde onderwerpen
De beide ondernemingsraden van voormalig Friesland College en ROC Friese Poort behandelden onderstaande onderwerpen afzonderlijk van elkaar.
- Reglement OR Firda (voorlopig vastgesteld)
- Jaarrooster 2024-2025 (ingestemd)
- Opleidingenoverzicht 2023 - 2024, 2e herziening + aanbod 24-25 (positief advies)
- Reorganisatieplan (positief advies)
- Regeling compensatie verlof OP 23-24 (ingestemd)
- Stageregeling Firda (ingestemd)
- Meerjarenformatieplan (ingestemd)
- Handboek examinering (ingestemd)
- Examenreglement (ingestemd)
- Meerjarenfinancieel beleid/kaderbrief (uitgesteld tot behandeling strategisch huisvestingsplan)
De nieuwe OR boog zich over onderstaande onderwerpen.
- Notitie kengetallen streefcijfers (ingestemd tot aan behandeling kaderbrief in mei 2024)
- Jaarrooster OP/vakantieregeling studenten 24-25 (ingestemd)
- Handboeken examinering VAVO en educatie (ingestemd)
- Programma’s van toetsing en afsluiting VAVO (ingestemd)
- Reglement OR (definitief vastgesteld)
- Medezeggenschapsstatuut (ingestemd)
- Uitgangspunten Werkkostenregeling 2024 (ingestemd)
- Gesprekkencyclus (ingestemd)
- Visie op kwaliteitszorg (positief advies)
In bovenstaande opsomming ontbreken de stukken die de OR ter informatie heeft ontvangen.
Voor de samenstelling van de OR van Firda per 15 november 2023 wordt verwezen naar bijlage 5.
De OR heeft zijn taak uitgeoefend in het besef dat een gezonde en veilige werkomgeving voor iedere medewerker bijdraagt aan het succes van onze studenten en dat een zo breed mogelijk draagvlak bijdraagt aan het realiseren van de ambities van Firda.
De OR wil het CvB bedanken voor de constructieve samenwerking in 2023.
Thomas Oosterkamp, voorzitter
Annet van der Geest, secretaris/plaatsvervangend voorzitter
4.3 Jaarverslag Studentenraad
Dit jaar was een bijzonder jaar omdat er tot aan de instellingenfusie per 1 augustus 2023 nog sprake was van de studentenraden van ROC Friese Poort en het Friesland College. Beide raden hebben er echter voor gekozen om te werken met een Tijdelijke Studenteraad (TSR) bestaande uit vertegenwoordigers van beide studentenraden. Deze TSR had het mandaat om over fusiezaken te beslissen en was daarin de gesprekspartner van het College van Bestuur. De reguliere vergaderingen van de ‘eigen’ studentenraad werden o.a. gebruikt om de vergaderingen van de TSR voor te bereiden.
Als gevolg van de instellingenfusie diende er na augustus 2023 een nieuwe studentenraad voor Firda te worden benoemd. In oktober 2023 vonden er verkiezingen plaats voor de deelraden op de zes mbo-colleges en vanuit die deelraden zijn vertegenwoordigers naar de nieuwe centrale studentenraad Firda afgevaardigd.
Tijdelijke Studentenraad
De TSR vergaderde dit jaar vier keer met het College van Bestuur. Een belangrijk gesprekpunt tijdens deze vergaderingen was besturenfusie per 1 januari 2023 en de instellingenfusie per 1 augustus per 1 augustus 2023.
Daarnaast is er onder meer gesproken over het stagepact en wat dat betekent voor de student en is er stilgestaan bij het reglement en het huishoudelijk reglement voor de studentenraad. De TSR is betrokken bij en heeft input geleverd voor de nieuwe Kwaliteitsagenda van Firda. Met name op het onderwerp ‘gelijke kansen’ hebben de studenten een aantal voorbeelden aangedragen die zijn meegenomen in de Kwaliteitsagenda.
In het kader van de fusie dienden veel beleidsstukken te worden geharmoniseerd, waarvan er meerdere aan de TSR ter instemming of advies werden voorgelegd. Voorbeelden hiervan zijn:
- het examenreglement;
- het handboek examinering;
- het studentenstatuut;
- de praktijkovereenkomst;
- de verschillende klachtenregelingen;
- het privacybeleid;
- het jaarrooster.
Overige overleggen
Naast het overleg met het College van Bestuur heeft de TSR dit jaar ook tweemaal overleg gehad met een delegatie van de ondernemingsraden en tweemaal met de Raad van Toezicht. De overleggen stonden voornamelijk in het teken van de fusie, maar er is ook gesproken over de rechtspositie van stagiaires en de stage- of onkostenvergoeding voor studenten.
Op 6 juni 2023 is in een gezamenlijke vergadering met delegaties van de beide ondernemingsraden en het College van Bestuur de Kaderbrief 2024 besproken en op basis daarvan is ingestemd met de hoofdlijnen van de begroting 2024.
Onderzoek onderwijsinspectie
Een aantal leden van de TSR hebben deelgenomen aan het gesprek met de inspectie in het kader van het vierjarig onderzoek bij Firda door de onderwijsinspectie. Het gesprek ging over medezeggenschap (de studentenraad), de fusie en de studenten.
Nieuwe studentenraad Firda
Na de verkiezingen in oktober is er op elk mbo-college een deelraad geïnstalleerd. Vanuit deze deelraden zijn in totaal 15 leden naar de centrale studentenraad afgevaardigd en op 4 december 2023 formeel geïnstalleerd. De centrale studentenraad wordt ondersteund door een onafhankelijk begeleider.
De eerste vergadering van de centrale studentenraad met het College van Bestuur vindt in januari 2024 plaats.
4.4 Instellingsjaarverslag examinering 2022/2023
Afgelopen schooljaar was een jaar dat veel in het teken stond van de aankomende fusie van ROC Friese Poort en het Friesland College. Er is hard gewerkt aan het creëren van een gezamenlijk Firda beleid op het gebied van examinering, een voorstel voor de nieuwe examenorganisatie. Denk hierbij aan het komen tot een gezamenlijk handboek examinering en examenreglement. Naast het ontwikkelen van het Firda beleid ging de dagelijkse gang van zaken door. De inspectie van het Onderwijs heeft in haar vierjaarlijks onderzoek geconstateerd dat de kwaliteit van de examinering tijdens dit transitieproces niet in het geding is, de examinering geborgd is en de diplomawaarde gewaarborgd blijft. Ze spreekt uit dat ze tevreden is over de kwaliteitsborging van de examinering binnen de beide roc’s.
Er is voor gekozen om eerst kort iets te zeggen over de werkwijze op de verschillende roc’s. Vervolgens wordt het functioneren van de examencommissies afgelopen schooljaar beschreven en wordt er aandacht besteed aan de ontwikkelingen en aandachtspunten uit het schooljaar 2022/2023. Daarna wordt er aandacht gegeven aan de fusie. Er wordt afgesloten met een opsomming van de aandachtspunten voor komend schooljaar.
Werkwijze roc’s
De examenorganisatie van ROC Friese Poort bestaat uit meerdere examencommissies (per vestiging) en een overkoepelende examenraad. De examenraad, bestaande uit de voorzitters van de examencommissies en de centrale beleidsadviseur examinering, adviseert enerzijds het College van Bestuur over het examenbeleid en de –organisatie, anderzijds borgt ze eenduidig handelen over de vestigingen heen. De examencommissies borgen binnen de vestigingen het proces om te komen tot deugdelijke diplomering. Ieder team heeft een examencoördinator, die er zorg voor draagt dat de examinering binnen het team voldoet aan de gestelde kwaliteitseisen. Veel examencoördinatoren zitten tevens in een examencommissie. Ervaringen worden opgedaan met vertegenwoordigers vanuit clusters van opleidingen in plaats van uit ieder team een examencoördinator.
De examenorganisatie van het Friesland College bestaat uit meerdere examen- en borgingscommissies (per school) en een overkoepelende stuurgroep examinering. De stuurgroep, bestaande uit de voorzitters van de examencommissies, een onafhankelijk voorzitter, een senior beleidsadviseur en een directeur van een mbo-school draagt, namens het CvB, zorg voor het onafhankelijk en deskundig functioneren van de examencommissie. De examencommissies borgen binnen de scholen het proces om te komen tot deugdelijke diplomering. Ieder team heeft een regisseur examinering die zorgt voor draagt dat de examinering binnen het team voldoet aan de gestelde kwaliteitseisen. Richtlijn is dat de regisseur examinering tevens zitting heeft in de examencommissie. Belangrijk daarbij is de dekkingsgraad van de opleidingen waarvoor de examencommissie verantwoordelijk is.
In totaal zijn er 7551 studenten gediplomeerd in schooljaar 2022/2023, bij ROC Friese Poort en het Friesland college gezamenlijk.
Functioneren examencommissies
De examencommissies van beide voormalige roc’s hebben afgelopen schooljaar stabiel gefunctioneerd. Er wordt gesproken over een open cultuur waarbij reflectie en elkaar feedback geven normaal is. De leden van de examencommissies zijn deskundig voor hun taak. Er zijn meerdere scholingsmomenten georganiseerd. Bij deze scholingsbijeenkomsten is binnen het voormalig Friesland College onder andere geregeld aandacht besteed aan de Kwaliteitskaart examinering.1 Daarnaast werden er op beide roc’s algemene scholingen over het vrijstellingenbeleid, scheiding tussen borgen en zorgen en effectief vergaderen georganiseerd. Ook werden er landelijke bijeenkomsten van bijvoorbeeld het Kennispunt MBO bezocht.
Er is sprake van bewuste en constante kwaliteitsverbetering waarbij risico’s tijdig worden gesignaleerd. Dit gebeurt aan de hand van interne audits, een jaarplan en verbetervoorstellen. Hiermee wordt gedurende het schooljaar de kwaliteit van de werkzaamheden en het functioneren van de examencommissies gemonitord. De resultaten worden aan het Onderzoekskader mbo, en binnen het voormalig Friesland college ook aan de kwaliteitsstandaarden uit het Kwaliteitskader FC 2019, getoetst. Tot slot wordt het eigen functioneren in de examencommissies geëvalueerd, geregeld gebeurt dit onder andere door middel van een zelfevaluatie. Bij het Friesland College waren er interne audits geweest, met positieve bevindingen, specifiek gericht op het functioneren van de examencommissies.
Ontwikkelingen en aandachtspunten 2022/2023
Uit de in totaal dertien jaarverslagen van de examencommissies en borgingscommissies komt een aantal ontwikkelingen en aandachtspunten naar voren. Er worden geen daadwerkelijke risico’s benoemd.
Drie aandachtspunten die bij beide roc’s naar voren komen zijn de scholing van de externe assessoren, de borging van onafhankelijke en objectieve beoordeling bij alle examens en het evalueren van de examens met de studenten en de externe assessoren. Twee onderwerpen van aandacht specifiek voor voormalig ROC Friese Poort zijn, ten eerste het ontbreken van één lid van het beroepenveld voor de examencommissie. Ten tweede de roep van de vaststellingsadviescommissies om rolverduidelijking.
Wat het afgelopen jaar in verschillende examencommissies veel aandacht heeft gekregen is de digitalisering. Enerzijds digitalisering van examenprocessen zoals het aanvragen van vrijstellingen, aangepaste examinering en digitale dossiervorming, anderzijds digitalisering van de afname en beoordeling van examens. Van belang hierbij is: blijf aandacht houden voor de samenhang en bevordering van de digitalisering van de examenprocessen en de randvoorwaarden.
Afgelopen schooljaar hebben de pilots ‘Anders verantwoorden van het diplomabesluit’ doorgang gevonden. De betrokken examencommissies zijn hierbij nauw betrokken geweest, waar de scheiding tussen zorgen en borgen nauwkeurig bewaakt werd. Daarnaast is er in het licht van de pilots door de examencommissies aandacht besteed aan de visie op de toekomst van examineren in het mbo en bij Firda.
Er wordt aangegeven dat de fusie onzekerheid en onduidelijkheid met zich meebrengt. Er is door leden van de examencommissies de wens uitgesproken om meer op één lijn te werken met de andere mbo-colleges. Hierbij wordt eveneens de wens uitgesproken voor Firda-brede scholingen voor alle examenfunctionarissen. Daarnaast verdient het borgen van de communicatie blijvend aandacht. Door de fusie wordt op veel niveaus met elkaar gecommuniceerd en worden verschillen dichterbij elkaar gebracht. De informatievoorziening in onze veranderende organisatie naar alle examenfunctionarissen is van groot belang.
Voorbereiding fusie
Dit schooljaar is er vanaf de start overleg geweest tussen de Examenraad van voormalig ROC Friese Poort en de Stuurgroep examinering van het voormalig Friesland College. Het jaarplan bestond, naast ‘de winkel openhouden’ en zorgen voor de borging en het bewaken van de kwaliteit, met name uit het treffen van voorbereidingen voor de aankomende fusie. Het komen tot één examenorganisatie en de daarbij behorende documenten opstellen. Er is in schooljaar 2022/2023 hard gewerkt door de Examenraad, Stuurgroep examinering, beleidsadviseurs examinering en de werkgroep examinering om de benodigde documenten op te stellen. Met als resultaat een Firda handboek examinering en Firda examenreglement.
Aandachtspunten komend schooljaar
Naast ‘terugblikken en evalueren’ is er in het jaarverslag ook aandacht voor ‘vooruitkijken’. Het jaarverslag eindigt dan ook met een opsomming van aandachtspunten voor het komende schooljaar.
Door de fusie en daarmee de verandering van de examenorganisatie zal de werkwijze van een examencommissielid enigszins verschuiven. Het komend schooljaar worden er voorbereidingen getroffen voor de inrichting van één examencommissie per mbo-college. De examencommissies zullen in de nieuwe situatie nog meer gericht zijn op haar rol met betrekking tot de borging (scheiding borgen en zorgen). Daarnaast zal de diversiteit en omvang van crebo’s behoorlijk toenemen. Om de taak van examencommissielid goed uit te kunnen voeren zal Firda breed gestuurd worden op deskundigheidsbevordering.
Het komend schooljaar ligt er een belangrijke taak in de evaluatie van het handboek, de bijbehorende bijlagen en het examenreglement. Op dit moment bevat het handboek examinering nog enkele delen met voormalig ROC Friese Poort en voormalig Friesland College beleid. Daarnaast is het van belang om te zien hoe de uitwerking van het vernieuwde, gezamenlijke handboek in de praktijk verloopt.
Tot slot blijft de fusie komend schooljaar veel tijd en aandacht van alle betrokkenen vragen. Het is van belang om in deze hectische tijd de basiskwaliteit te waarborgen en samen steeds verder invulling te geven aan ‘examinering bij Firda’.
4.5 Jaarverslag klachten en bezwaren
Firda stelt hoge eisen aan de eigen organisatie. Desondanks kan het voorkomen dat een student of een medewerker ontevreden is of een klacht heeft. In dat geval wordt aangeraden om dit eerst met de betrokken medewerker of de directeur te bespreken. Het merendeel van de problemen wordt zo opgelost.
Tot 1 augustus 2023 kenden de instellingen ROC Friese Poort en het Friesland College een eigen inrichting en structuur als het gaat om de verschillende klachtencommissies. Hieronder volgt daarom eerst het afzonderlijke verslag van deze beide voormalige instellingen.
Klachten en bezwaren ROC Friese Poort
ROC Friese Poort kende vier commissies, te weten:
- Klachtencommissie
- Commissie arbeidszaken
- Privacy commissie
- Commissie van Beroep voor de Examens
Bij de klachtencommissie en privacy commissie zijn in het verslagjaar 2023 geen klachten binnengekomen. De commissie arbeidszaken heeft één bezwaar ontvangen en dit bezwaar is door de commissie ongegrond verklaard.
Bij de Commissie van Beroep voor de Examens zijn drie beroepschriften binnengekomen. Deze beroepschriften richten zich tegen het afgegeven definitieve negatieve bindend studieadvies op grond van art. 8.1.7a WEB. In één geval is het beroep ingetrokken voordat er uitspraak door de commissie van beroep voor de examens is gedaan. In de overige twee gevallen is het definitieve negatieve bindend studieadvies door de commissie van beroep voor de examens ongegrond verklaard.
Klachten en bezwaren Friesland College
Binnen het Friesland College werden klachten geregistreerd door FC Studenten Services. In het eerste half jaar werden 17 klachten ingediend. Dit is vergelijkbaar met 2022 toen er in de eerste zes maanden 18 klachten werden ingediend. Alle klachten zijn naar tevredenheid afgehandeld.
Onafhankelijke klachtencommissie
Wanneer een student niet tevreden is over hoe zijn klacht is afgehandeld, kan hij /zij een klacht indienen bij de onafhankelijke klachtencommissie. In 2023 zijn bij deze commissie geen klachten ingediend.
Klachtencommissie Sociale Veiligheid
Bij deze commissie, die klachten behandelt van studenten en medewerkers op het terrein van bijvoorbeeld discriminatie, (seksuele) intimidatie, geweldpleging of bedreiging, zijn geen klachten ingediend.
Bezwaar en beroep
Studenten en medewerkers kunnen tegen bepaalde besluiten in bezwaar of beroep gaan bij de interne bezwarencommissie. De interne bezwarencommissie is een zelfstandige, van het Friesland College onafhankelijke, commissie. Voor studenten zijn er de commissies ‘Interne bezwarencommissie, sectie studenten’ en ‘Commissie van Beroep voor de Examens Friesland College’. Voor medewerkers zijn er de commissies ‘Interne bezwarencommissie, sectie personeel’ en ‘Interne bezwarencommissie, beoordelingen’.
In 2023 dienden twee studenten een bezwaarschrift in bij de interne bezwarencommissie, sectie studenten. Het ene bezwaar werd door de interne bezwarencommissie ongegrond verklaard en het andere bezwaar is niet in behandeling genomen omdat het geconstateerde verzuim niet is hersteld.
Bij de interne bezwarencommissie personeel werd in 2023 één bezwaar ingediend. Dit bezwaar is door de medewerker ingetrokken. Bij de Commissie van Beroep voor de Examens werden geen zaken aanhangig gemaakt.
Klachten en bezwaren Firda
Vanaf 1 augustus 2023 zijn de klachtenregelingen geharmoniseerd. Dit heeft ertoe geleid dat er nieuwe commissies zijn gevormd, voorzien van nieuwe reglementen, en dat er nieuwe leden voor de commissies zijn benoemd. Voor een aantal commissies geldt dat deze dienen te beschikken over een onafhankelijke externe voorzitter. Firda werkt daarvoor met een zogenaamde ‘voorzitterspool’ van externe voorzitters.
In het harmonisatieproces is meteen rekening gehouden met de nieuwe wetgeving waarin onder meer is bepaald dat een onderwijsinstelling een toegankelijke ‘faciliteit’ dient in te richten waar studenten klachten, bezwaren of beroep kunnen indienen. De faciliteit is verantwoordelijk voor het doorzenden van de klacht, het bezwaar of het beroep naar de commissie of het orgaan dat bevoegd is de klacht, het bezwaar of het beroep in behandeling te nemen, dan wel een besluit hierop dient te nemen. Binnen Firda is ‘het Loket’ als faciliteit ingericht. Via dit laagdrempelige loket komt de student bij de juiste commissie terecht.
Binnen Firda kennen we de volgende commissies:
- Algemene Klachtencommissie
- Klachtencommissie Sociale Veiligheid
- Privacy commissie
- Geschillenadviescommissie
- Commissie van Beroep voor de Examens
- Interne Commissie Arbeidszaken
Bij Algemene Klachtencommissie, de Privacy commissie, de klachtencommissie Sociale Veiligheid en de Geschillenadviescommissie zijn vanaf 1 augustus 2023 geen klachten of bezwaren ingediend.
De Commissie van Beroep voor de Examens heeft twee beroepschriften ontvangen. In het eerste geval is het beroepschrift door de student ingetrokken. In het tweede geval heeft de commissie het beroep gegrond verklaard en besloten dat er een nieuw besluit dient te worden genomen met inachtneming van de door de commissie aangegeven instructies.
Bij de Commissie Arbeidszaken is eind 2023 een bezwaar ingediend. De behandeling van dit bezwaar loopt door in 2024.
Klokkenluidersregeling
In 2023 is er geen gebruik gemaakt van de Klokkenluidersregeling.
Tijdelijke commissie Plaatsingsprocedure
Tot slot geldt dat alle medewerkers in 2023 zijn geplaatst in een functie in de nieuwe organisatiestructuur. De bezwarencommissie Plaatsingsprocedure - een tijdelijke commissie bestaande uit drie onafhankelijke, externe leden – is in het leven geroepen om eventuele bezwaren van medewerkers met betrekking tot deze plaatsing te behandelen. In totaal zijn er zes bezwaarschriften ingediend.
Eén bezwaar is ingetrokken en één bezwaar is niet-ontvankelijk verklaard door de commissie. De commissie heeft drie bezwaren ongegrond verklaard, met in één geval het advies om de hardheidsclausule toe te passen. Eén bezwaar werd deels ongegrond en deels gegrond verklaard, met de toevoeging om de inhoud van een nieuw uit te reiken besluit ongewijzigd te laten.
4.6 Jaarverslag privacy en informatieveiligheid
2023 was een jaar waar bij Firda veel is gebeurd. De voormalige mbo-instellingen ROC Friese Poort en Friesland College zijn steeds verder naar elkaar toegegroeid en op 1 augustus 2023 volledig gefuseerd. Dit betekent ook wat voor de vastlegging van de gegevens, er is veel werk verzet op het gebied van informatievoorziening en er gebeurt nog steeds veel.
Een nieuwe school, het nieuwe samenwerken en samenvoegen van veel gegevens brengt nieuwe risico’s en dilemma’s met zich mee. Het was in dit roerige jaar zaak om ook van Firda een weerbare organisatie te maken qua informatiebeveiliging en privacy. De wedloop met de cybercriminelen gaat immers gewoon door.
Terwijl het onderwijs gewoon door gaat, wordt bij Firda ook hard gewerkt om informatiesystemen op elkaar aan te passen. In de huidige digitale wereld zijn veel systemen aan elkaar gekoppeld en kan één wijziging invloed hebben op veel digitale processen. Dit maakt het een ingewikkeld proces met alle risico’s van dien.
In de nieuwe organisatie is een IBP afdeling ingericht, de scheiding van toezicht en uitvoering van privacy taken zijn goed belegd. Bij Firda valt IBP onder de directeur I&I en heeft hier een eigen ‘poot’ gekregen. Dat de IBP organisatie staat en duidelijk is wie men voor vragen moet benaderen komt de zichtbaarheid van de IBP medewerkers en FG ten goede.
Bewustwording creëren voor Informatiebeveiliging en privacy zijn een blijvend proces en ook binnen de wijzigingen die er plaats vinden is het van belang om hier aandacht voor te blijven houden. Binnen de projecten en bij nieuwe gegevensverwerkingen zijn de IBP medewerkers nauw betrokken om vroegtijdig mee te kunnen denken over de informatieveiligheid en privacy.
Door het samenvoegen van het verwerkingsregister tot één Firda register, harmoniseren van beleid en reglementen en de inrichting van de IBP organisatie bij Firda is binnen de nieuwe organisatie een grote stap gezet.
Self assessment en Benchmark NBA
In 2023 heeft er geen self assessment plaatsgevonden en is ook geen Benchmark vanuit het mbo uitgevoerd. Dit heeft te maken met de nieuw in te voeren mbo-brede GRC-applicatie. GRC staat voor Governance, Risk en Compliance. De GRC applicatie heeft als primair doel het kwaliteitsmanagementproces rond informatiebeveiliging en privacy te ondersteunen.
Op dit moment wordt de GRC-applicatie gevuld en is de ICT medewerker aan de slag met het invoeren en documenteren van de volwassenheid volgens het NBA-kader (SURF-audit toetsingskader). De software helpt om beveiligingsrisico’s in kaart te brengen en passende maatregelen te beschrijven. Door de GRC applicatie voor de hele mbo-sector in te voeren, kunnen scholen eenvoudiger (samen)werken, leren van elkaar en zo gezamenlijk groeien in volwassenheid.
Datalekken
Firda heeft het afgelopen jaar 6 datalekken gehad waarvan 2 bij de autoriteit persoonsgegevens zijn gemeld. Het proces datalekken is geharmoniseerd en een IRT(incident response team) beoordeeld de meldingen. Datalekken worden vastgelegd in het datalekregister. Er hebben zich in 2023 geen datalekken voorgedaan waarbij Firda ernstige schade heeft geleden.